İki azərbaycanlı cüdoçu olimpiya təsnifat reytinqində birinci sıralarda qərar tutublar.
İdman.Biz-in məlumatına görə, Beynəlxalq Cüdo Federasiyası (IJF) 2028-ci ildə Los-Ancelesdə keçiriləcək Olimpiya Oyunlarına cüdoçuların seçimini müəyyənləşdirəcək ilk olimpiya təsnifat reytinqini açıqlayıb.
Qeyd edək ki, IJF-nin olimpiya təsnifat reytinqi 15 iyun 2026-cı ildən 12 iyun 2028-ci ilədək keçirilən yarışların nəticələri əsasında formalaşır. İkiillik bu dövr iki mərhələyə bölünür. Birinci mərhələdə - 15 iyun 2026-cı ildən 14 iyun 2027-ci ilədək - hər cüdoçunun ən yaxşı altı nəticəsi nəzərə alınır və xalların 50 faizi hesablanır. İkinci mərhələdə - 15 iyun 2027-ci ildən 12 iyun 2028-ci ilədək - yenə ən yaxşı altı nəticə götürülür, lakin bu dəfə xalların 100 faizi hesablanır.
Məsələn, dünya çempionatında qələbə 2000 reytinq xalı qazandırır. Ancaq bu qələbə təsnifatın birinci ilində əldə olunarsa, olimpiya reytinqinə cəmi 1000 xal daxil edilir. Eyni uğur ikinci ildə qazanılarsa, idmançı 2000 xalın hamısını əldə edir. Beləliklə, seçimin son mərhələsindəki nəticələr ikiqat artıq çəkiyə malik olur.
IJF-nin adi dünya reytinqindən əsas fərq nəticələrin hansı müddət ərzində nəzərə alınmasıdır. Dünya reytinqində xallar yarışdan sonrakı 12 ay ərzində tam dəyərini saxlayır, daha sonra yarıya endirilir və 24 ay keçdikdən sonra tamamilə silinir. Olimpiya reytinqində isə sabit vaxt çərçivələri tətbiq olunur, 15 iyun 2026-cı ilədək əldə edilən nəticələr ümumiyyətlə nəzərə alınmır. Buna görə də dünya reytinqində yüksək mövqedə olmaq olimpiya təsnifatında da eyni dərəcədə yüksək yerdə qərarlaşmaq demək deyil.
Təsnifat dövrünün yekunlarına əsasən, 14 çəki dərəcəsinin hər birində 17 cüdoçu Olimpiadaya birbaşa vəsiqə qazanacaq. Beləliklə, ümumilikdə 238 idmançı birbaşa lisenziya əldə edəcək. Bununla belə, mühüm məhdudiyyət var: hər ölkə hər çəki dərəcəsində yalnız bir idmançı ilə təmsil oluna bilər. Eyni milli komandadan bir neçə idmançı birbaşa təsnifat hüququ verən yerlərdə qərarlaşarsa, Olimpiadada kimin iştirak edəcəyini milli federasiya və olimpiya komitəsi müəyyənləşdirəcək. Bu halda boşalan yerlər digər ölkələrdən reytinqdə növbəti pillələrdə qərarlaşan cüdoçulara verilir. Beləliklə, olimpiya təsnifatı zonasına 17-ci yerdən aşağıda olan idmançılar da düşə bilərlər. Çünki lisenziyalar bölüşdürülərkən təkcə toplanmış xallar deyil, bir ölkədən iştirak edə biləcək idmançıların sayı ilə bağlı məhdudiyyət də nəzərə alınır.
Bundan əlavə, 104 qitə kvotası nəzərdə tutulub. Onlardan 26-sı Avropaya ayrılıb – kişilər və qadınlar üçün 13 yer. Bu kvotalar birbaşa təsnifat əldə etməyən idmançılar arasında topladıqları olimpiya reytinq xallarına əsasən bölüşdürülür. Bu zaman yalnız konkret çəki dərəcəsindəki deyil, qitənin bütün çəki dərəcələrindəki idmançılarının nəticələri nəzərə alınır. Bu sistem vasitəsilə hər ölkə idmançının cinsindən və çəki dərəcəsindən asılı olmayaraq, ən çoxu bir əlavə lisenziya əldə edə bilər.
Məhz buna görə, məsələn, azərbaycanlı cüdoçu Zelim Kotsoyevin (100 kq) hazırkı olimpiya reytinqində adının qarşısında “qitə kvotası” qeyd olunub. Bu o deməkdir ki, mövcud bölgüyə əsasən, o, öz çəki dərəcəsində birbaşa vəsiqə qazanan 17 idmançı sırasına düşdüyünə görə deyil, Avropa üçün nəzərdə tutulmuş əlavə kvota hesabına Olimpiadada iştirak etmək hüququna iddia edir.
Bununla belə, hazırkı təsnifat mövqelərinin hamısı ilkin xarakter daşıyır. Olimpiya lisenziyalarının yekun bölgüsü 2028-ci ilin iyununda təsnifat dövrü başa çatdıqdan sonra müəyyənləşəcək.
Olimpiya reytinqinə gəlincə, iki azərbaycanlı cüdoçu - Əhməd Yusifov (1360 xal) və Rəşid Məmmədəliyev (1176 xal) müvafiq olaraq 60 və 73 kq çəki dərəcələrində birinci yerdə qərarlaşıblar.
Maraqlıdır ki, Bakıdakı dünya çempionatında qələbə qazandıqdan sonra Əhməd Yusifov həm olimpiya, həm də dünya reytinqinə başçılıq edir. Rəşad Məmmədəliyev isə dünya reytinqində yalnız dördüncü yerdədir. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi, olimpiya reytinqində liderliyə 15 iyun 2026-cı ilədək keçirilən yarışların nəticələrinin nəzərə alınmaması sayəsində nail olmaq mümkün olub.
60 kq çəki dərəcəsində Balabəy Ağayev (716 xal) də olimpiya təsnifatı zonasına düşür və altıncı yerdə qərarlaşıb. Dünya reytinqində isə Ağayev ikinci pillədədir.
66 kq çəki dərəcəsində azərbaycanlı cüdoçular arasında olimpiya reytinqində ən yaxşı nəticə Nizami İmranova məxsusdur. O, 430 xalla 13-cü yerdədir. Ruslan Paşayev (336 xal) isə ilk 17 cüdoçunun siyahısını tamamlayır. Qeyd edək ki, dünya reytinqində Paşayev altıncı, İmranov isə yalnız 27-ci yerdədir.
73 kq çəki dərəcəsində Rəşid Məmmədəliyevdən başqa, hələlik heç bir azərbaycanlı cüdoçu ilk 17 idmançı sırasına daxil ola bilməyib. Olimpiya çempionu Hidayət Heydərov isə bu çəki dərəcəsi üzrə olimpiya reytinqində ümumiyyətlə yer almayıb. Heydərov olimpiya reytinqinə 81 kq çəki dərəcəsində daxil edilib. O, burada 180 xalla 39-cu yerdə qərarlaşıb. Azərbaycan təmsilçiləri arasında ən yaxşı nəticələr isə Zelim Tçkayevə (1055 xal) və Ömər Rəcəbliyə (750 xal) məxsusdur. Onlar müvafiq olaraq ikinci və altıncı yerlərdədirlər. Beləliklə, Hidayət Heydərov Olimpiadaya qalan müddətdə itirdiyi mövqeləri bərpa etmək üçün ciddi səy göstərməli olacaq.
Bu arada, Bakıda keçirilən dünya çempionatının bürünc mükafatçısı Murad Fətiyev (925 xal) 90 kq çəki dərəcəsində dördüncü yerdədir. 2024-cü il Olimpiya çempionu Zelim Kotsoyev (250 xal) isə 100 kq çəki dərəcəsində 26-cı pillədə qərarlaşıb və hələlik birbaşa olimpiya təsnifatı zonasına düşmür. Lakin yuxarıda qeyd edildiyi kimi, hazırkı bölgüyə əsasən, o, qitə kvotası uğrunda mübarizə aparır.
100 kq-dan yuxarı çəki dərəcəsində Azərbaycanın üç təmsilçisi ilk 17 cüdoçu sırasına daxildir. Bununla belə, Bakıda keçirilən dünya çempionatının gümüş mükafatçısı Uşangi Kokauri (708 xal) bu çəkidə olimpiya reytinqində ən yaxşı azərbaycanlı cüdoçu deyil. Kokauri olimpiya reytinqində yalnız yeddinci yerdədir, dünya reytinqində isə ikinci pillədə qərarlaşıb.
Azərbaycan təmsilçiləri arasında olimpiya reytinqində ən yaxşı nəticə Bakıda keçirilən dünya çempionatının bürünc mükafatçısı Kənan Nəsibova (765 xal) məxsusdur. O, beşinci pillədə qərarlaşıb. Ondan sonrakı yerdə isə Camal Qamzatxanov (741 xal) gəlir. Beləliklə, ağır çəkidə azərbaycanlı cüdoçular arasında bu çəki dərəcəsi üzrə yeganə olimpiya lisenziyası uğrunda son dərəcə gərgin mübarizə gedəcək.
Qadınların reytinqində Könül Əliyeva (293 xal) 48 kq çəki dərəcəsində 18-ci yerdədir və hələlik olimpiya təsnifatı zonasına daxildir. Bunun səbəbi ondan yuxarıda eyni ölkəni təmsil edən bir neçə idmançının qərarlaşmasıdır. 52 kq çəki dərəcəsində Gültac Məmmədəliyeva (471 xal) doqquzuncu yerdədir. Digər çəki dərəcələrində isə azərbaycanlı cüdoçular olimpiya təsnifatı zonasından xeyli uzaqdadırlar.
