“Sabah” tarixində ilk dəfə Çempionlar Liqasının liqa mərhələsinə yüksəlib və dərhal futbol festivalının afişasını xatırladan rəqiblərlə üzləşib. Azərbaycan çempionu Bakıda “Barselona”, Dortmund “Borussiya”sı, “Napoli” və Praqa “Slaviya”sını qəbul edəcək, səfərdə isə “Arsenal”, “Mançester Yunayted”, “Vilyarreal” və “Vikinq”lə qarşılaşacaq.
İdman.Biz xəbər verir ki, oyunların dəqiq ardıcıllığı hələ müəyyənləşməyib. UEFA matçların tarix və başlama saatlarının göstəriləcəyi tam təqvimi avqustun 29-dan gec olmayaraq açıqlayacaq. İlk turun oyunları sentyabrın 8–10-da, ikinci turun görüşləri oktyabrın 13–14-də, üçüncü turun qarşılaşmaları oktyabrın 20–21-də, dördüncü turun matçları noyabrın 3–4-də, beşinci turun oyunları noyabrın 24–25-də, altıncı turun görüşləri dekabrın 8–9-da, yeddinci turun qarşılaşmaları yanvarın 19–20-də, səkkizinci turun oyunları isə yanvarın 27-də keçiriləcək.
Rəqiblərlə hansı ardıcıllıqla qarşılaşmaq “Sabah” üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq. “Vikinq”lə oyun payıza təsadüf edərsə, Azərbaycan çempionu Norveç çempionatının qızğın çağında olan komandanın qonağı olacaq. Yanvarda isə vəziyyət dəyişəcək: Norveçdə mövsüm artıq başa çatacaq və meydan sahibləri oyun ritmi sarıdan çətinlik çəkə bilərlər.
“Sabah”ın nəhənglərlə nə vaxt qarşılaşacağı da az əhəmiyyət daşımır. Turnirdə vəzifəsini artıq həll etmiş favoritlə mütləq qələbəyə ehtiyacı olan komanda iki tamamilə fərqli rəqibdir.
“Ölüm püşkü” – yalnız ilk baxışdan
Altı məşhur ad həqiqətən qorxuducu görünür. Lakin ötən mövsüm göstərdi ki, “Arsenal”, “Barselona”, “Borussiya”, “Mançester Yunayted”, “Napoli” və “Vilyarreal”ı eyni tərəziyə qoymaq düzgün deyil.
“Arsenal” ən çətin rəqibdir. Londonlular əvvəlki liqa mərhələsinin bütün səkkiz oyununda qalib gəlib, İngiltərə çempionu olub və Çempionlar Liqasının finalına yüksəlib. Mikel Artetanın komandası yeni mövsümə də “Koventri” üzərində 3:0 hesablı qələbə ilə başlayıb. Londondakı matçda “Sabah”ın əsas vəzifəsi meydan sahiblərinə erkən qol vurmağa imkan verməmək və münasib top fərqini qorumaq olacaq.
“Barselona” da ayrıca kateqoriyaya aiddir. Hansi Flikin komandası ardıcıl ikinci dəfə İspaniya çempionu olub, ötən mövsüm La Liqadakı bütün 19 ev oyununda qalib gəlib və yeni çempionata “Elçe”ni 5:0 hesabı ilə darmadağın etməklə başlayıb. Bununla belə, qarşılaşmanın Bakıda keçirilməsi “Sabah” üçün ən azı taktiki imkan yaradır.
Kataloniyalıların müdafiə xəttini yüksəkdə qurması sürətli hücumlar üçün boşluqlar açır. Coy-Lens Mikels və Velko Simiç isə məhz müdafiəçilərin arxasına qaçmaq imkanı əldə etdikdə daha təhlükəli olurlar.
Digər məşhur rəqiblər isə keçilməz görünmürlər. Dortmund “Borussiya”sı ötən liqa mərhələsini yalnız 17-ci yerdə başa vurub və pley-offun ilk raundunda mübarizəni dayandırıb. Dortmundlular yeni rəsmi mövsümə Almaniya Superkubokunda “Bavariya”ya 1:2 hesablı məğlubiyyətlə başlayıblar. Seru Girassinin liderlik etdiyi güclü hücum xəttinə baxmayaraq, komanda hələ də matça nəzarəti itirə və hücumlarından sonra boşluqlar buraxa bilir.
“Mançester Yunayted” Maykl Kerrikin rəhbərliyi altında Premyer Liqada üçüncü yerə yüksəlib, lakin Çempionlar Liqasına ciddi suallarla qayıdır. Mançester təmsilçisi yeni çempionatın ilk turunda elitaya qayıdan “Hall”a 0:2 hesabı ilə uduzub. Bir oyuna əsasən hökm vermək olmaz, amma həmin görüş kompakt müdafiənin, standart vəziyyətlərin və sürətli əks-hücumların “Yunayted” üçün hələ də böyük problemlər yarada bildiyini göstərdi.
“Napoli” ötən mövsüm Çempionlar Liqasında cəmi səkkiz xal toplayaraq 30-cu yeri tutub. İndi komandaya Massimiliano Alleqri rəhbərlik edir, neapollular yeni çempionata “Cenoa” üzərində 2:0 hesablı qələbə ilə başlayıblar. Böyük ehtimalla, indiki “Napoli” daha mütəşəkkil və ehtiyatlı olacaq. Lakin aşağı temp və azsaylı qol imkanları “Sabah”ın xeyrinə də işləyə bilər: Bakıda 0:0 hesabı nə qədər uzun müddət qorunsa, favorit üzərində təzyiq bir o qədər artacaq.
Ən aldadıcı rəqib “Vilyarreal”dır. İspaniya klubu ötən Çempionlar Liqasında cəmi bir xal toplayıb və qələbə qazana bilməyib, lakin eyni zamanda La Liqanı üçüncü yerdə başa vurub. “Vilyarreal” xüsusilə öz meydanında güclüdür: komanda əvvəlki çempionatdakı son səkkiz ev matçında 25 qol vurub. Yeni mövsümə iki heç-heçə ilə başlayan klubda baş məşqçi dəyişikliyi və oyun sisteminin yenidən qurulması gözlənilməz nəticə üçün imkan yaradır. İspaniyada qələbəyə əvvəlcədən ümid etmək həddindən artıq nikbinlik olardı, amma heç-heçə əlçatan hədəf kimi görünür.
Buna görə də bu, rəqiblərin adına və reputasiyasına görə “ölüm püşkü”dür, amma bütün səkkiz komandanın real vəziyyətinə görə yox. Həqiqətən əlçatmaz görünən iki klub var. Digərləri ya yenidənqurma dövrünü yaşayır, ya da artıq Avropada uğursuz oyunlar keçirə bildiklərini göstəriblər.
“Qarabağ”ın yolunu təkrarlamaq niyə daha çətin olacaq?
“Qarabağ” ötən mövsüm liqa mərhələsində 10 xal toplayaraq 22-ci yeri tutub və pley-off mərhələsinə yüksəlib. Ağdam təmsilçisi Lissabonda “Benfika”ya 3:2, evdə isə “Kopenhagen”ə 2:0, “Ayntraxt”a 3:2 hesabı ilə qalib gəlib, “Çelsi” ilə isə 2:2 hesablı heç-heçə edib. Beləliklə, Qurban Qurbanovun komandası üç qələbə qazanıb.
Bundan sonra “Qarabağ” Bakıda “Nyukasl”a 1:6, İngiltərədə isə 2:3 hesabı ilə uduzub. Formal olaraq bu, 1/16 final deyil, 1/8 finala vəsiqə uğrunda pley-off görüşləri idi. Lakin nailiyyətin mahiyyəti dəyişmir: Azərbaycan klubu ilk dəfə Çempionlar Liqasının əsas mərhələsini keçib və bunu güclü Avropa çempionatlarını təmsil edən üç komandanı məğlub etməklə bacarıb.
“Sabah”ın püşkündə əsas fərq ikinci səbətdədir. “Qarabağ” “Benfika” və “Ayntraxt”la qarşılaşaraq bu oyunlardan altı xal götürdü. “Sabah”ın həmin səbətdən rəqibləri isə “Borussiya” və “Mançester Yunayted”dir. Yeni marşrut məhz burada nəzərəçarpacaq dərəcədə çətinləşir.
Birinci səbət təxminən müqayisəolunandır: “Qarabağ” evdə “Çelsi”, səfərdə “Liverpul”la qarşılaşmışdı, “Sabah” isə Bakıda “Barselona”nı qəbul edəcək və Londonda “Arsenal”la oynayacaq. Üçüncü və dördüncü səbətlər isə daha çətin görünmür. “Napoli” bu dəfə Bakıya gələcək, “Ayaks”ın əvəzinə “Vilyarreal” olacaq, “Vikinq”lə səfər matçı isə hər halda Bilbaoda “Atletik”ə qarşı oynamaqdan daha münasib variantdır.
Lakin ötən mövsümün “Qarabağ”ı indiki “Sabah”dan ilk növbədə Avropa yetkinliyinə görə güclü idi. Qurban Qurbanovun komandası turnirə UEFA reytinqində 69-cu pillədə başlamışdı, “Sabah” isə 244-cü mövqedədir. “Qarabağ”ın arxasında “Atletiko”, “Çelsi”, “Roma”, “Bayer”, “Braqa”, “Marsel”, “Ayaks” və digər ciddi rəqiblərlə illər ərzində keçirilmiş oyunlar dayanırdı. “Sabah”ın isə belə qarşılaşmalardan formalaşan yaddaşı hələ yoxdur.
Təxmini bazar qiymətləri də Azərbaycan çempionunun heyətinin daha güclü olduğunu təsdiqləmir. “Sabah”ın indiki heyəti təxminən 17–18 milyon avro dəyərləndirilir, ötən mövsümkü “Qarabağ”ın heyətinin qiyməti isə xeyli yüksək idi. Bazar dəyəri meydanda futbol oynamır, amma seçim imkanları və oyunçuların fərdi səviyyəsi haqqında müəyyən təsəvvür yaradır.
Əvəzində “Sabah”ın başqa üstünlükləri var. Komanda çempionatı “Qarabağ”dan doqquz xal öndə başa vurub, Azərbaycan Kubokunu qazanıb və Çempionlar Liqasının təsnifat mərhələsində keçirdiyi səkkiz oyunun altısında qalib gəlib. “Sabah” 18 qol vurub, yeddi top buraxıb, baxmayaraq ki, topa sahibolma göstəricisi orta hesabla cəmi 44 faiz təşkil edib. Bu, vacib bir keyfiyyəti göstərir: qol vəziyyətləri yaratmaq və fərqlənmək üçün “Sabah”ın mütləq oyunda dominant olması lazım deyil.
Məğlubiyyətlərə verilən reaksiya xüsusilə təsirlidir. Danimarkada 1:2 hesablı məğlubiyyətdən sonra komanda evdə 4:0 hesabı ilə qalib gəldi. “Hapoel”ə eyni hesabla uduzduqdan sonra isə Bakıda əlavə vaxtda 5:2 hesablı qələbə qazandı. “Sabah” artıq iki dəfə uçurumun kənarına gəlib və hər iki halda geri dönməyi bacarıb.
“Sabah” xalları haradan toplamalıdır?
Ötən mövsüm pley-offa keçid xətti doqquz xal səviyyəsində dayandı. “Benfika” mənfi iki top fərqi ilə 24-cü yeri tutdu, eyni sayda xal toplayan “Marsel” isə mənfi üç göstərici ilə pley-offdan kənarda qaldı. “Qarabağ” 10 xalla 22-ci yeri tutaraq yoluna davam etdi.
Deməli, “Sabah” turnir strategiyasını “Barselona” və ya “Arsenal”la oyunda möcüzə üzərində qurmamalıdır. Əsas hədəf “Slaviya” və “Vikinq”lə görüşlər olmalıdır.
“Slaviya” təcrübəli, fiziki cəhətdən güclü və yaxşı təşkilatlanmış komandadır. Yindrjix Trpişovski 2017-ci ildən Praqa klubunda çalışır və beş dəfə ölkə çempionu olub. Lakin çexlər ötən Çempionlar Liqasında qələbə qazana bilməyib, cəmi üç xal toplayıb və 19 qol buraxıblar. “Sabah” Bakıda bu rəqibə qarşı qələbə üçün oynamalıdır.
“Vikinq” göründüyündən daha təhlükəli rəqibdir. Norveç təmsilçisi 17 turdan sonra 40 xal toplayaraq ölkə çempionatında ikinci pillədə qərarlaşıb. Komandanın top fərqi 40:17-dir. “Vikinq” təsnifat mərhələsində Zaqreb “Dinamo”sunu iki oyunun nəticəsinə görə 5:3 hesabı ilə mübarizədən kənarlaşdırıb. Süni örtüklü meydanı, intensiv futbolu və kapitan Zlatko Tripiçin əla formasını da nəzərə alsaq, bizi zəmanətli üç xal yox, son dərəcə çətin səfər gözləyir. Bununla belə, ilk “24-lük”də yer almaq iddiasında olan komanda məhz belə görüşlərdə xal toplamalıdır.
“Sabah” həm “Slaviya”, həm də “Vikinq”ə qalib gəlsə, altı xal toplayacaq. Bundan sonra “Napoli”, “Vilyarreal”, “Borussiya” və “Mançester Yunayted”lə görüşlərdə daha dörd xal tapmaq lazım gələcək.
“Borussiya” ilə Bakıdakı qarşılaşma böyük sensasiya üçün ən münasib oyun kimi görünür. Dortmundlular böyük qüvvə ilə hücuma atılır və bəzən əks-hücumlar üçün rəqibə boşluqlar verirlər. “Sabah” onların açıq futbol təklifini qəbul etməməlidir. Lakin mərkəzdə sıx müdafiə bloku və Mikelslə Simiç üzərindən sürətli çıxışlar qurularsa, şans yarana bilər.
Mançesterdə ssenari fərqli olmalıdır: 0:0 hesabını mümkün qədər uzun müddət qorumaq, meydan sahiblərini əsəbiləşdirmək və standart vəziyyətdən istifadə etmək, yaxud səhv gözləmək. Final fitinə nə qədər az vaxt qalsa, “Old Trafford”un təzyiqi qonaqlardan daha çox meydan sahiblərinə yönələ bilər.
Bakıda “Napoli”yə qarşı azsaylı qol imkanlarının yarandığı qapalı oyun “Sabah” üçün daha sərfəlidir. İspaniyada “Vilyarreal”la matçda isə təzyiqə dözmək və meydan sahiblərinin top itkilərindən sonra yaranan boşluqlardan istifadə etmək lazım gələcək. “Slaviya” və “Vikinq”lə oyunlardan sonra lazım olan xallar məhz bu dörd qarşılaşmadan gəlməlidir.
Gözləntilərdən azad olmaq bütün oyunlarda üstünlük deyil
Heç kim “Sabah”dan “Barselona”, “Arsenal” və ya “Borussiya” üzərində qələbə tələb etmir. Bu, təzyiqi azaldır, futbolçulara daha cəsarətli oynamaq imkanı verir və hər uğurlu hücumu əlavə enerji mənbəyinə çevirir.
Lakin “Slaviya” və “Vikinq”lə görüşlərdə bu psixoloji sərbəstlik yox olacaq. Həmin matçlarda “Sabah”dan artıq nəticə gözləniləcək. Komanda yalnız müdafiə olunub əks-hücumlara qaçmamalı, özü qərarlar verməli, təşəbbüsə sahib çıxmalı və səhv etmək qorxusunun öhdəsindən gəlməlidir. Ola bilsin ki, məhz bu iki qarşılaşma debütant üçün nəhənglərlə oyunlardan daha çətin imtahana çevrilsin.
Taktiki problem də var. Valdas Dambrauskasın əsas 4–2–3–1 sxemi cinah müdafiəçilərinin fəallığı, hücum qrupundakı yerdəyişmələr və cinahlarda say üstünlüyünün yaradılması üzərində qurulub. Bu, təsnifat mərhələsində işləyirdi. Lakin elit pressinqə qarşı Timoteuş Puxaçla digər cinah müdafiəçisinin irəlidə olduğu anlarda top itkisi mərkəz müdafiəçilərini sığortasız qoya bilər.
Liqa mərhələsində “Sabah” öz futbolunun daha yetkin versiyasını göstərməlidir: cəsarətdən imtina etmədən bunun üçün doğru məqamları daha dəqiq seçmək lazımdır. Gözləntilərin azlığı yalnız taktiki düşüncəsizliyə çevrilmədiyi halda komandaya kömək edəcək.
Hökm: möcüzə mümkündür, amma bunun üçün 10 xal lazımdır
“Sabah” üçün real nəticə beş-səkkiz xal aralığındadır. Bu qədər məşhur rəqibin olduğu turnirdə həmin göstərici belə layiqli debüt sayılacaq.
Doqquz xal “Sabah”ın şanslarını qoruyacaq, lakin bu halda top fərqi həlledici əhəmiyyət daşıyacaq. Buna görə “Arsenal” və “Barselona” ilə görüşlərə hesabın önəm daşımadığı pulsuz oyunlar kimi yanaşmaq olmaz. Ötən mövsüm “Benfika”nı mübarizədən kənarda qalmaqdan cəmi bir top xilas etdi.
On xal pley-off üçün ciddi iddia olacaq. Ən aydın formula “Slaviya” və “Vikinq”lə oyunlardan altı xal, “Napoli”, “Vilyarreal”, “Borussiya” və “Mançester Yunayted”lə görüşlərdən isə daha dörd xal toplamaqdır.
“Qarabağ”ın yolunu təkrarlamaq daha çətin olacaq. Ağdam klubunun daha geniş heyəti, böyük Avropa təcrübəsi və daha münasib ikinci səbəti var idi. Amma “Sabah”ın qarşısındakı vəzifə fantastik görünmür. Onun dörd rəqibi ötən mövsüm Çempionlar Liqası cədvəlinin ilk yarısında yer ala bilməyib, üçü isə turnirin ən zəif yeddi komandası sırasında yer alıb.
“Sabah”a səkkiz möcüzə lazım deyil. Ona iki vacib qələbə, bir neçə səbirli oyun və favoritin Azərbaycan çempionunun əvvəlcədən ona ayrılmış rolla razılaşmadığını görməyə hazır olmayacağı bir axşam lazımdır.
