Bakıda keçirilən cüdo üzrə dünya çempionatının fərdi yarışlarının son günü Azərbaycan yığmasına +100 kq çəki dərəcəsində iki medal mübarizəsi bəxş edib. Lakin qarşıdakı görüşlərin arxasında indiki dünya çempionatından xeyli əvvəl başlayan hekayələr dayanır.
İdman.Biz xəbər verir ki, bu gün Uşangi Kokauri qızıl medal uğrunda rusiyalı İnal Tasoyevlə qarşılaşacaq, Kənan Nəsibov və Camal Həmzətxanov isə bürünc medal uğrunda görüşəcəklər. Kokauri prinsipial rəqibinə qarşı uzun illərdir davam edən uğursuz seriyanı dayandırmağa çalışacaq. Digər iki cüdoçu isə texnikasını demək olar ki, əzbər bildikləri komanda yoldaşları ilə münasibətlərini tatami üzərində aydınlaşdıracaqlar.
Bir rəqibə qarşı yeddi məğlubiyyət
Finalın əsas intriqası Kokauri ilə Tasoyev arasındakı rəqabətin tarixçəsi ilə bağlıdır. Dünya çempionatına qədər idmançılar yeddi dəfə qarşılaşıblar və bu görüşlərin hamısında rusiyalı cüdoçu qalib gəlib.
Beləliklə, qarşıdakı görüş Azərbaycan ağır çəkili cüdoçusu üçün illərdir keçilməz maneəyə çevrilən rəqibini məğlub etmək üçün səkkizinci cəhd olacaq.
Maraqlıdır ki, onların rəqabətinin tarixçəsi məhz Bakı ilə bağlıdır. 2018-ci ilin sentyabrında Kokauri doğma meydanda keçirilən dünya çempionatında gümüş medal qazanaraq karyerasının ən böyük uğurlarından birinə imza atıb. Lakin bir neçə gün sonra qarışıq komanda yarışının bürünc medal uğrunda görüşündə Tasoyevlə qarşılaşmalı olub.
Həmin vaxt Bakıya yalnız komanda yarışında iştirak etmək üçün gələn rusiyalı cüdoçu o-uti-qari fəndi və ardınca saxlama ilə Kokauriyə qalib gəlib. Bu qələbə Rusiya yığmasına Azərbaycan komandasını 4:1 hesabı ilə məğlub edərək bürünc medal qazanmağa kömək edib.
Səkkiz il sonra rəqiblər yenidən Kokaurinin doğma meydanında keçirilən dünya çempionatında tatami üzərinə çıxacaqlar. Ancaq bu dəfə mübarizənin qiyməti daha yüksəkdir: söhbət komanda yarışının bürünc medalından deyil, fərdi dünya çempionu titulundan gedir.
Ötən illər ərzində Tasoyev planetin ən güclü ağır çəkili cüdoçularından birinə çevrilib. Rusiyalı idmançı 2023 və 2025-ci illərdə dünya çempionu olub. O, Bakıda keçiriləcək finala hazırkı ikiqat dünya çempionu və dünya reytinqinin lideri statusunda çıxacaq.
Diqqətçəkən məqam odur ki, Tasoyev 2023-cü ildə Dohada keçirilən dünya çempionatında da Kokaurinin yolunu kəsib. O, həmin görüşdə ura-naqe fəndi ilə ippon qazanaraq qalib gəlib. Cüdoçuların son qarşılaşması isə heç də uzaq keçmişə təsadüf etmir: onlar bu il mayın 10-da Astanada keçirilən Böyük Dəbilqə turnirinin finalında üz-üzə gəliblər.
Həmin görüşdə Tasoyev yuko qiymətləndirməsi qazanıb və qarşılaşmanın sonuna qədər minimal üstünlüyünü qoruyub. Bu qələbə ona Böyük Dəbilqə turnirlərində 11-ci qızıl medalını qazandırıb, Kokauri isə yenidən gümüş medalla kifayətlənib.
Maraqlıdır ki, rusiyalı cüdoçu həmin görüşdən sonra azərbaycanlı idmançının təcrübəsini xüsusi vurğulayıb və nüfuzlu turnirin finalında onunla yenidən qarşılaşmaq imkanından məmnunluğunu ifadə edib.
İndi Kokauri səkkiz il əvvəl ilk dəfə dünya çempionatının medal kürsüsünə yüksəldiyi yerdə rəqabətin tarixini dəyişmək şansı qazanıb.
Üç qarşılaşma, dəyişən qalib və birgə məşqlər
Kənan Nəsibovla Camal Həmzətxanov arasında bürünc medal uğrunda keçiriləcək Azərbaycan derbisinin də maraqlı tarixçəsi var. Kokauri və Tasoyevdən fərqli olaraq, bu cüdoçular təkcə yarışlarda müntəzəm qarşılaşmır, həm də hər gün birlikdə məşq edirlər.
Dünya çempionatına qədər onlar rəsmi turnirlərdə ən azı üç dəfə üz-üzə gəliblər. Bu rəqabətə Azərbaycan çempionatının iki finalı da daxildir.
İlk görüş 2022-ci ilin dekabrında baş tutub. Həmin vaxt Həmzətxanov gənc Nəsibova xəbərdarlıqların sayına görə qalib gələrək ölkə çempionu olub.
Növbəti təsdiqlənmiş qarşılaşma 2025-ci ilin noyabrında Zaqrebdə keçirilən Qran-pri turnirində baş tutub. Bu dəfə Nəsibov daha güclü olub və qızıl medal uğrunda mübarizə yolunda yığma komanda yoldaşını məğlub edib. Həmzətxanov isə turniri beşinci yerdə başa vuraraq medalçılar sırasına düşə bilməyib.
Lakin onların üçüncü görüşü, həmin ilin dekabrında Azərbaycan çempionatının finalında baş tutan qarşılaşma xüsusilə dramatik alınıb. Əsas vaxtda qalib müəyyənləşməyib. Hər iki ağır çəkili cüdoçu iki xəbərdarlıq alıb və mübarizə əlavə vaxta keçib. Həlledici məqamda Nəsibov rəqibinin səhvindən yararlanaraq böyüklər arasında ilk dəfə ölkə çempionu olub.
Həmin qələbədən sonra Nəsibov Həmzətxanovla qarşılaşmaya hazırlıq barədə maraqlı məqamı açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, idmançılar hər gün eyni zalda məşq edir və bir-birlərini o qədər yaxşı tanıyırlar ki, hər biri rəqibinin mümkün gedişlərini əvvəlcədən təsəvvür edə bilir.
Beləliklə, təsdiqlənmiş üç qarşılaşmanın nəticələrinə əsasən, Nəsibov 2:1 hesabı ilə öndədir.
İdmançıların beynəlxalq arenadakı çıxışları ilə bağlı da maraqlı məqam var.
2026-cı ilin martında Daşkənddə keçirilən Böyük Dəbilqə turnirində Nəsibov finalda özbəkistanlı Əlişer Yusupovu məğlub edərək qızıl medal qazanıb, Həmzətxanov isə bürünc mükafatçı olub. Hər iki cüdoçu artıq bir nüfuzlu beynəlxalq turnirdə medal kürsüsünə yüksəlib. Lakin Bakıda vəziyyət fərqlidir: bu dəfə onlardan yalnız biri medal qazana biləcək.
Görüşün nəticəsindən asılı olmayaraq, Azərbaycanın medal kolleksiyası mütləq zənginləşəcək. Həlledici qarşılaşmalar ərəfəsində yığmanın aktivində artıq beş medal var: Əhməd Yusifovun qızıl, Zəlim Tçkayevin gümüş, Rəşid Məmmədəliyev, Ömər Rəcəbli və Murad Fətiyevin isə bürünc medalları.
