“Sabah” futbol klubu Çempionlar Liqasındakı dörd ev matçının hamısını Bakı Olimpiya Stadionunda keçirmək qərarı ilk baxışdan məntiqli görünür. Bakıya “Barselona”, Dortmund “Borussiya”sı, “Napoli” və Praqa “Slaviya”sı gələcəksə, deməli, ölkənin ən böyük arenasına ehtiyac var. Lakin rəqiblərin adlarının yaratdığı ajiotajdan daha çox real tamaşaçı marağını və komandanın mənafeyini nəzərə alsaq, Olimpiya Stadionunun seçilməsi səhv görünür.
İdman.Biz xəbər verir ki, Bakı Olimpiya Stadionu 68 700 tamaşaçı tutumuna malikdir. Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu isə 31 200 nəfər üçün nəzərdə tutulub. Fərq iki dəfədən çoxdur. Amma futbolda böyük tutum yalnız həmin yerlər dolanda üstünlüyə çevrilir.
30 min tamaşaçı iki fərqli mənzərə yarada bilər
Təsəvvür edək ki, oyunlardan birinə 25 min azarkeş gəlir. Tofiq Bəhramov adına stadionda bu, tribunaların 80 faizindən çoxunun dolması və demək olar ki, tam dolu arena təəssüratı deməkdir. Olimpiya Stadionunda isə həmin 25 min nəfər yerlərin yalnız təxminən 36 faizini tutacaq. Oturacaqların az qala üçdə ikisi boş qalacaq.
30 min tamaşaçı toplaşsa, Tofiq Bəhramov adına stadion təxminən 96 faiz dolacaq. Olimpiya Stadionunda isə bu göstərici 44 faizdən də az olacaq.
Mühasibatlıq baxımından hər iki halda satılan biletlərin sayı eyni ola bilər. Futbolçular, televiziya tamaşaçıları və ümumi ab-hava baxımından isə bunlar iki tamamilə fərqli hadisə olacaq. Birində demək olar ki, boş yeri qalmayan, səs-küylü stadion. Digərində isə boş sektorları açıq-aşkar görünən nəhəng arena.
Məhz buna görə əsas sual hansı stadionun daha böyük olması ilə bağlı qoyulmamalı idi. Soruşulmalı olan budur: dörd oyunun hər birinə real olaraq neçə tamaşaçı gələcək?
“Barselona” bütün turnir demək deyil
Olimpiya Stadionunu doldurmaq ehtimalı ilk növbədə noyabrın 25-də keçiriləcək “Barselona” ilə görüşə aiddir. Dünyanın ən populyar klublarından birinin gəlişi futbolu müntəzəm izləyən auditoriyadan kənarda da böyük maraq yarada bilər.
Amma “Sabah”ın ev oyunlarının proqramı bir matçdan ibarət deyil.
Oktyabrın 13-də ilk rəqib “Slaviya” olacaq. Bu, güclü və Avropada hörmət qazanan komandadır. Lakin onun gəlişinin “Barselona” qədər maraq doğuracağını gözləmək olmaz. İstisna deyil ki, bu oyunda hətta Tofiq Bəhramov adına stadion da tam dolmazdı. Amma yığcam arenada mümkün 20–25 min tamaşaçı əsl futbol ab-havası yarada bilər. Olimpiya Stadionunda isə eyni sayda azarkeşin olduğu tribunalar yarıboş görünəcək.
Cəmi bir həftə sonra, oktyabrın 20-də Bakıya “Borussiya” gələcək. Almaniya klubu “Slaviya”dan xeyli populyardır. Bununla belə, bu görüşdə də 68 700 yerin hamısının dolacağına zəmanət yoxdur. Yeddi gün ərzində iki ev matçı azarkeşlər üçün əlavə xərc deməkdir. Bu isə azarkeşlərin bir qismini seçim qarşısında qoyacaq: hər iki oyuna bilet almaq, yoxsa yalnız daha adlı-sanlı rəqiblə görüşə getmək?
Son ev matçında, yanvarın 20-də rəqib “Napoli” olacaq. İtaliya klubunun adı cəlbedicidir, amma görüş qışın gec saatlarına təsadüf edəcək. Üstəlik, bu, artıq yeddinci tur olacaq. Həmin vaxt “Sabah”ın turnir cədvəlindəki mövqeyi və mübarizəni davam etdirmək imkanları daha aydın görünəcək. Komanda üçün turnir intriqası zəifləsə, tamaşaçı sayı hava şəraitindən, oyunun başlama saatından və bilet qiymətlərindən daha çox asılı olacaq.
Beləliklə, Olimpiya Stadionunun tam dolması baxımından həqiqətən yüksək potensiala malik bir görüş var - “Barselona” ilə matç. Bəs bir oyuna daha çox bilet satmaq imkanı naminə komandanı digər üç qarşılaşmada daha münasib atmosferdən məhrum etmək nə dərəcədə doğrudur?
Stadion komandaya kömək etməlidir
Bakı Olimpiya Stadionu Avropa Liqasının finalını və Avropa çempionatının oyunlarını qəbul etmiş dünya səviyyəli müasir arenadır. Məsələ stadionun keyfiyyətində deyil. Əsas məsələ onun məhz “Sabah”a və məhz bu dörd görüşə nə dərəcədə uyğun olmasıdır.
Olimpiya arenası nəhəngdir. Onun miqyası mərasimlərdə, finallarda və kütləvi marağın təmin olunduğu oyunlarda heyranlıq doğurur. Lakin tribunalar dolmayanda həmin miqyas meydan sahiblərinin əleyhinə işləməyə başlayır. Azarkeşlərin səsi geniş məkanda itib gedir, ayrı-ayrı azarkeş qrupları arasında böyük boşluqlar yaranır, yığcam və dolu stadionun yarada biləcəyi təzyiq effekti zəifləyir.
Tofiq Bəhramov adına stadionda da atletika cığırları var. Amma arena xeyli yığcamdır, tribunalar isə vizual olaraq meydana daha yaxındır. Futbolçular tamaşaçıların reaksiyasını daha yaxşı hiss edir, azarkeşlər meydanda baş verənləri daha aydın görür, səs isə nəhəng məkanın içində itib getmir.
Olimpiya Stadionunun yuxarı və uzaq sektorlarından ekranların köməyi olmadan ayrı-ayrı oyun epizodlarını izləmək asan deyil. Tamaşaçı ümumi taktiki mənzərəni görür, amma oyunun detallarını və emosiyalarını daha zəif hiss edir. Neytral tamaşaçı üçün bu, məqbul ola bilər. Özündən xeyli güclü rəqiblərlə qarşılaşacaq ev sahibi komanda üçün isə tribunaların yaxınlığı idman baxımından əhəmiyyət daşıyır.
“Sabah”ın tarixi məhz orada yazılıb
Başqa bir məqam da var. “Sabah” tarixinin ən vacib ev matçını məhz Tofiq Bəhramov adına stadionda keçirib. “Hapoel”lə cavab görüşündə komanda iki dəfə hesabda geri düşüb, əsas vaxta əlavə olunan dördüncü dəqiqədə iki oyunun ümumi hesabını bərabərləşdirərək mübarizəni əlavə vaxta daşıyıb və 5:2 hesabı ilə qalib gələrək ilk dəfə Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinə yüksəlib.
Belə bir axşamdan sonra stadion sadəcə idman qurğusu olmaqdan çıxır. O, komandanın tarixinin bir hissəsinə çevrilir. Futbolçular qazonu, soyunub-geyinmə otağını, meydana aparan yolu və oyunun gedişini dəyişməyə kömək edən tribunaları yadda saxlayırlar.
Bu hekayənin məntiqli davamı həmin arenaya artıq əsas mərhələnin iştirakçısı kimi qayıtmaq olardı. Əvəzində “Sabah” ən böyük uğurunu qazandığı stadiondan ayrılır və məkana yenidən alışmalı, tamaşaçılarla emosional bağ qurmalı olacağı başqa arenaya köçür.
Komandanın hansısa futbolçusunun əvvəllər Olimpiya Stadionunda oynayıb-oynamaması o qədər də vacib deyil. “Sabah” bir kollektiv kimi əsas mərhələyə vəsiqəni Tofiq Bəhramov adına stadionda qazanıb. Çempionlar Liqasında onun ilk əsl ev meydanı məhz orada formalaşıb. Daha güclü rəqiblərlə görüşlər ərəfəsində bu üstünlükdən könüllü imtina etmək ən azı mübahisəli seçimdir.
Çatmaq mümkündür, amma rahatlıq eyni deyil
Olimpiya Stadionuna getməyin mümkünsüz olduğunu söyləmək olmaz. Yaxınlıqda “Koroğlu” nəqliyyat qovşağı yerləşir, böyük tədbirlər zamanı isə əlavə marşrutlar təşkil edilə bilər.
Amma Tofiq Bəhramov adına stadion demək olar ki, şəhərin mərkəzində, “Gənclik” metro stansiyasının və əsas avtobus marşrutlarının bilavasitə yaxınlığındadır. Bir çox azarkeş üçün ora getmək daha asan və daha vərdiş olunmuş yoldur. Bu, xüsusilə gec bitən oyunlardan sonra əhəmiyyət qazanır.
Tamaşaçının qərarına təkcə rəqibin adı və biletin qiyməti təsir etmir. Hava şəraiti, oyunun başlama saatı, stadiona gedən yol və evə qayıtmaq imkanı da nəzərə alınır. İsti bir axşamda insanlar böyük matç naminə müəyyən narahatlıqlara dözməyə hazırdırlar. Soyuq yanvar günündə, gecəyarısına yaxın başa çatacaq görüş ərəfəsində isə hər əlavə çətinlik evdə qalmaq üçün daha bir səbəbə çevrilir. Olimpiya Stadionunun yerləşdiyi məkan da məhz belə çətinliklərdən biridir.
Daha çox yer hələ daha çox gəlir demək deyil
Böyük stadion yalnız kifayət qədər tələbat olduqda daha çox gəlir gətirir. Əgər 25 və ya 30 min bilet satılıbsa, qalan sektorların tutumu əlavə qazanc yaratmır. Üstəlik, böyük arenanın istismarı, təhlükəsizliyi, xidmətləri və nəqliyyat təminatı əlavə xərclər tələb edə bilər...
“Sabah” ilk dəfə belə bir səviyyəyə yüksəlib. Onun vəzifəsi “Barselona”nın gəlişinə mümkün qədər çox bilet satmaqla məhdudlaşmır. Dörd oyunun hamısı üçün əsl ev meydanı yaratmaq lazımdır. Bunun üçün ölkənin ən böyük stadionuna ehtiyac yoxdur. Dolacaq, komanda ilə birgə nəfəs alacaq, hətta “Barselona”, “Borussiya” və “Napoli”yə də qonaq olduqlarını hiss etdirəcək stadion lazımdır.
Tofiq Bəhramov adına stadion “Sabah”a məhz bunu verə bilərdi. Olimpiya Stadionundan isə komandaya gözəl fotolar və həddən artıq çox boş oturacaq mənzərəsi qala bilər.
