Bu gün, 6 fevral tarixində İtaliyanın ev sahibliyi edəcəyi Milan-Kortina-2026 Qış Olimpiya Oyunları start götürür. Yarışlar fevralın 22-dək davam edəcək.
İdman.Biz-in məlumatına görə, rəsmi açılış mərasimi Milandakı “San-Siro” stadionunda keçiriləcək və yerli vaxtla saat 20:26-da (Bakı vaxtı ilə 23:26) başlanacaq. Bu saat seçimi 2026-cı ilə simvolik istinad kimi nəzərdə tutulub. Bununla belə, Olimpiadanın idman proqramı açılışdan əvvəl başlayıb: fevralın 4-də qarışıq cütlüklər arasında kerlinq yarışları start götürüb, fevralın 5-də isə qadınlar arasında hokkey turnirinə start verilib.
Bu Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan yığmasının heyətində iki idmançı iştirak edir: fiqurlu konkisürən Vladimir Litvintsev və dağ xizəkçisi Anastasiya Papatoma. Litvintsev qısa proqramla fevralın 10-da buz üzərinə çıxacaq və ilk 24-lükdə yer alacağı halda, fevralın 13-də sərbəst proqramla çıxış edəcək.
20 yaşlı Anastasiya Papatoma qadınlar arasında nəhəng slalom yarışında fevralın 15-də, slalom yarışında isə fevralın 18-də mübarizə aparacaq.
Milan-Kortina-2026 Qış Olimpiya Oyunları bir mərkəzdə yox, bir neçə məkanda keçirilən formatda keçirilir. Yarışlar İtaliyanın şimalında yerləşən bir neçə klaster(yarış zonası) üzrə paylanıb: Milandakı şəhər arenalarından tutmuş Dolomit Alp dağlarındakı dağ idman mərkəzlərinə qədər. Bu da logistikanı və yarış cədvəlini Olimpiadanın əsas amillərindən birinə çevirir.
Proqramda 16 idman növü üzrə ümumilikdə 116 medal dəsti oynanılacaq ki, bu da Pekin–2022 ilə müqayisədə yeddi medal dəsti çoxdur. Əsas yenilik isə skialpinizmin(dağlarda keçirilən qış idman növüdür və xizək yürüşü ilə alpinizmi birləşdirir – red.) Olimpiya proqramında debüt etməsidir (kişilər və qadınlar arasında sprint, həmçinin qarışıq estafet). Bundan başqa, xizək xizəyi üzrə qadın cütlükləri və skeletonda(Skeleton buzla örtülü xüsusi trasda kiçik xizək üzərində, üzüaşağı vəziyyətdə başla irəli sürüşmə ilə keçirilən sürət yarışıdır – red.) qarışıq komanda yarışları da proqramda yer alıb.
Qeyd etmək lazımdır ki, son dövrlər Azərbaycanda skialpinizm idman növünə xüsusi diqqət ayrılır. Belə ki, bu ilin 4–8 mart tarixlərində Şahdağda skialpinizm üzrə Avropa çempionatı keçiriləcək. Eyni zamanda, 6–8 mart tarixlərində Şahdağda skialpinizm üzrə Dünya Kuboku mərhələsi də baş tutacaq. 2027-ci ildə isə Şahdağ bu idman növü üzrə dünya çempionatına ev sahibliyi edəcək.
Tarixi kontekstə nəzər salsaq, Azərbaycanın Qış Olimpiya Oyunlarında iştirakı davamlı xarakter daşıyır: ölkə 1998-ci ildən etibarən bütün Qış Olimpiadalarında fasiləsiz təmsil olunub. Hələlik Azərbaycanın aktivində qış Olimpiya medalları yoxdur. Ən yaxşı nəticə isə 2014-cü ildə keçirilən Olimpiadada buz üzərində rəqslər növündə 12-ci yer olub (Yuliya Zlobina və Aleksey Sitnikov). Azərbaycanın Qış Olimpiadalarında ən çox idmançı ilə təmsil olunduğu göstərici dörd nəfərdir və bu rəqəmə ölkə iki dəfə – 1998 və 2002-ci illərdə nail olub.
Azərbaycan idmançılarının Qış Olimpiya Oyunlarındakı çıxışları belə olub:
Naqano–1998: İqor Paşkeviç – 16-cı yer (fiqurlu konkisürmə, kişilər arasında tək proqram), Yuliya Vorobyova – 16-cı yer (fiqurlu konkisürmə, qadınlar arasında tək proqram), İnqa Rodionova və Aleksandr Aniçenko – 18-ci yer (fiqurlu konkisürmə, idman cütlükləri).
Solt-Leyk-Siti–2002: Elbrus İsakov – slalomda finişə çata bilmədi (dağ xizəyi), Sergey Rılov – 24-cü yer (kişilər arasında tək proqram), Kristin Freyzer və İqor Lukanin – 17-ci yer (buz üzərində rəqslər).
Turin–2006: Kristin Freyzer və İqor Lukanin – 19-cu yer (buz üzərində rəqslər).
Vankuver–2010: Cedri Notts – nəhəng slalomda 72-ci yer və slalomda finişə çata bilmədi, Qayya Bassani Antivari – nəhəng slalomda 57-ci yer və slalomda finişə çata bilmədi.
Soçi–2014: Patrik Braxner – nəhəng slalomda 53-cü yer və slalomda finişə çata bilmədi, Yuliya Zlobina və Aleksey Sitnikov – 12-ci yer (buz üzərində rəqslər), Qayya Bassani Antivari qadınlar arasında slalomda iştirak üçün sifariş edilsə də, start götürmədi.
Pxençxan–2018: Patrik Braxner – slalomda finişə çata bilmədi.
Pekin–2022: Vladimir Litvintsev – 18-ci yer (kişilər arasında tək proqram), Yekaterina Ryabova – 14-cü yer (qadınlar arasında tək proqram).
Azərbaycan üçün “Milan – Kortina 2026” Olimpiadasının konteksti praqmatik və ayıq qalır. Ölkənin qış Olimpiya tarixi hələlik medal uğurları ilə zəngin deyil və ən yaxşı nəticə yenə də Soçi–2014-də buz üzərində rəqslərdə əldə olunmuş 12-ci yerlə məhdudlaşır. Bu səbəbdən hazırkı gündəm şişirdilmiş gözləntilərdən yox, konkret startlardan və tədrici irəliləyiş cəhdlərindən ibarətdir. Vladimir Litvintsev üçün əsas hədəf Pekin–2022 nəticəsini yaxşılaşdırmaq və Olimpiya səviyyəsində sabitliyini təsdiqləməkdir, Anastasiya Papatoma üçün isə əsas məqsəd öz çıxışlarını maksimal keyfiyyətlə yerinə yetirmək və dördilliyin əsas turnirində təcrübə toplamaqdır.
Bununla belə, daha vacib olan ümumi istiqamətdir. Qış idman növləri üzrə daxili yarış təqviminin genişləndirilməsi, infrastruktura yatırımlar və skialpinizm kimi yeni disiplinlərin aktiv təşviqi sistemli yanaşmadan xəbər verir. 2026-cı ildə Şahdağda Avropa çempionatının və Dünya Kuboku mərhələsinin, 2027-ci ildə isə dünya çempionatının keçirilməsi yalnız iri yarışların təşkili deyil, eyni zamanda idmançıların hazırlanması üçün tamhüquqlu bazanın formalaşdırılmasına yönəlmiş uzunmüddətli strategiyanın tərkib hissəsidir.
Bu kontekstdə İtaliyadakı Olimpiada ayrı-ayrı, təcrid olunmuş hadisə kimi yox, yolun növbəti mərhələsi kimi görünür. Hazırda Azərbaycanın Qış Olimpiya Oyunlarında iştirakı hələ də məhdud sayda idmançı ilə təmsil olunsa da, atılan addımlar gələcəkdə idman növlərinin coğrafiyasının, nümayəndə heyətinin sayının və ölkənin qış Olimpiadalarındakı rəqabət qabiliyyətinin tədricən artacağına əsas verir.
