Bu gün Azərbaycanın ən tanınmış qrossmeysterlərindən biri Teymur Rəcəbov doğum gününü qeyd edir. O, 12 mart 1987-ci ildə Bakıda anadan olub və bu tarixə artıq təkcə dünya şahmat elitasının sabiq liderlərindən biri kimi deyil, həm də yeni rolda Azərbaycan şahmatına təsir göstərməyə davam edən fiqur kimi gəlib çatıb.
İdman.Biz xəbər verir ki, Rəcəbovun böyük şahmat dünyasına yolu çox erkən başlayıb. O, təxminən dörd yaşında oynamağı öyrənib, artıq 1999-cu ildə - cəmi 12 yaşında olarkən - 18 yaşadək Avropa çempionatının qalibi olub və özündən xeyli yaşlı rəqibləri geridə qoyub.
Çox keçmədən o, 14 yaş 14 günündə qrossmeyster titulunu qazanıb. Həmin dövr üçün bu nəticə hətta şahmat vunderkindləri arasında da olduqca diqqətçəkən nailiyyət sayılırdı.
Əsl sıçrayış isə 2003-cü ildə baş verdi. Məhz həmin il Rəcəbov ən yüksək səviyyədə səs-küylü şəkildə özünü göstərdi, o, “Linares” turnirində qara fiqurlarla dünya çempionu Qarri Kasparov üzərində qələbə qazandı. Bu partiya turnirin ən yaxşı oyunu seçildi və 13-cü dünya çempionunun kəskin reaksiyasına səbəb oldu. Həmin ilin sonrakı mərhələlərində Rəcəbov qara fiqurlarla digər dünya çempionlarını da məğlub etdi - Vişvanatan Anand və Ruslan Ponomaryov.
Şahmat tarixində həmin il xüsusi yer tutur. Rəcəbov bir təqvim ili ərzində qara fiqurlarla bir neçə dünya çempionunu məğlub edən nadir şahmatçılardan biri kimi tarixə düşdü və öz nəslinin ən cəsarətli və əlverişsiz rəqiblərindən biri kimi reputasiyasını möhkəmləndirdi.
Zaman keçdikcə parlaq istedad sabit elita səviyyəsinə çevrildi. Rəcəbov karyerasında 2793 pik reytinqə çatdı və dünya reytinqində dördüncü pilləyə qədər yüksəldi. Azərbaycan millisinin tərkibində isə o, üç dəfə komanda üzrə Avropa çempionatının qalibi oldu – 2009, 2013 və 2017-ci illərdə. Bu dövrdə Rəcəbovun adı artıq təkcə gənclik sensasiyası ilə deyil, həm də Azərbaycan şahmatının sistemli gücü ilə assosiasiya olunurdu.
Onun bioqrafiyasında ayrıca bir səhifə isə 2019-cu ildə FIDE Dünya Kubokunda qazandığı qələbədir. Məhz bu uğur Rəcəbovu yenidən dünya şahmat gündəminin mərkəzinə qaytardı. Daha sonra namizədlər turniri ilə bağlı prinsipial epizod yaşandı: 2020-ci ilin martında azərbaycanlı qrossmeyster pandemiya risklərini əsas gətirərək turnirdə iştirakdan imtina etdi. Sonradan isə FIDE onun üçün 2022-ci il Namizədlər turnirində yer ayırdı. 2021-ci ilin yanvarında Rəcəbov bir daha top səviyyəli şahmatçı olduğunu təsdiqlədi – o, böyük onlayn turnir olan “Airthings Masters” yarışının qalibi oldu.
Rəcəbovun ətrafında həmişə onun obrazını daha da yadda qalan edən detallar da olub. Şahmat arxivlərində onun zolaqlı köynəyi ilə bağlı maraqlı hekayə qorunub saxlanılıb. Həmin illərin reportajlarında bu köynək hətta "uğurlu köynək" adlandırılırdı. Qrossmeyster bir müddət turnirlərdə tez-tez həmin köynəklə görünür və onu öz talismanı hesab edirdi. Zolaqlı köynəyi sayəsində jurnalistlər də eyni fotolardan rahat istifadə edə bilirdilər.
Bu gün Rəcəbov getdikcə daha çox məşqçi kimi də tanınır. O, aktiv şəkildə məşqçilik fəaliyyəti ilə məşğul olur və artıq Azərbaycan kişi millisinin kapitanı kimi də çalışıb. Onun rəhbərliyi altında komanda Avropa çempionatının gümüş medalını qazanıb ki, bu da son illərdə milli komandanın ən əhəmiyyətli nəticələrindən biri sayılır.
Və yəqin ki, Teymur Rəcəbovun Azərbaycan idmanı üçün əsas dəyəri də məhz bundadır. O, artıq sadəcə vaxtilə Kasparovu sensasiyalı şəkildə məğlub etmiş gənc şahmatçı deyil. Bu gün o, fenomenal yeniyetmədən yetkin ustaya, lövhə liderindən milli komandanın kapitanına qədər uzun yol keçmiş və Azərbaycan şahmatında öz adının çəkisini və nəticələrə təsirini qoruyub saxlamış bir şəxsiyyətdir.
