Bakıda keçirilən “Turan Tovuz” – “Fənərbağça” yoldaşlıq görüşü böyük hadisəyə çevrildi. Bunu inkar etmək çətindir, yəqin ki, düzgün də olmazdı.
Oyuna bir gün qalmış təxminən 25 min bilet satılmışdı. Qiymətlər 10 manatdan başlayırdı. Azərbaycan çempionatında çıxış edən klubun yoldaşlıq görüşünə belə maraq özü ciddi göstəricidir.
İdman.Biz xəbər verir ki, Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionuna “Fənərbağça”nın şərti üçüncü heyəti gəlməmişdi. Azarkeşlər N'Qolo Kante, Marko Asensio, Matteo Genduzi, Nelson Semedu, Mert Günok və Meyson Qrinvud kimi futbolçuları canlı izləmək imkanı qazandılar. Kante ilk qolu vurdu, Asensio isə ikinci qolla nəticələnən hücumda iştirak etdi. “Fənərbağça” 2:0 hesabı ilə qalib gəldi.
Azarkeş baxımından hər şey aydındır. Nisbətən münasib qiymətə Bakıda nadir hallarda yaranan fürsət əldə edildi – dünya səviyyəli futbolçuları canlı izləmək mümkün oldu.
“Turan” böyük media diqqəti qazandı. Sponsorlar üçün görünürlük yarandı. Klubun adı Tovuzdan və hətta Azərbaycan sərhədlərindən kənarda daha geniş auditoriyaya çatdı.
Amma oyunun bundan da vacib müsbət tərəfi vardı.
“Turan Tovuz”la Qarabağ Dirçəliş Fondu arasında imzalanmış memoranduma əsasən, qarşılaşmadan əldə olunan gəlir işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və dayanıqlı inkişafı ilə bağlı layihələrə yönəldiləcək.
Burada mübahisə etməyə heç nə yoxdur. Bu, tədbirin son dərəcə vacib və sosial baxımdan dəyərli tərəfidir.
Üstəlik, qarşılaşmanın gözəl tarixi bağlantısı da vardı. 1994-cü ildə Azərbaycanı avrokuboklarda ilk dəfə məhz “Turan” təmsil etmiş və onun rəqibi “Fənərbağça” olmuşdu. Həmin vaxt İstanbul klubu 5:0 və 2:0 hesabları ilə qalib gəlmişdi.
32 ildən sonra komandalar yenidən görüşdülər. Yəni tədbir kimi oyun uğurlu alındı. Amma bundan sonra başqa söhbət başlayır.
Bəs futbol özü nə qazandı?
Dolu stadionu, böyük adları, fotoları, televiziya görüntüsünü və emosional effekti bir kənara qoysaq, əsas sual qalır: “Turan” bu oyundan praktik futbol baxımından nə əldə etdi?
Daha güclü klubla bir yoldaşlıq görüşünün futbolçular üçün faydalı olması şübhəsizdir.
Onlar top ilə işləməyin başqa sürətini, qərarların daha tez verilməsini, fərqli səviyyəli pressinqi görür, Kante və Asensio kimi futbolçularla meydanda üz-üzə gəlirlər. “Turan”ın bəzi oyunçuları üçün bu, karyeralarında qarşılaşdıqları ən səviyyəli rəqiblərdən biri ola bilər.
Bu fayda nə qədər uzunmüddətlidir?
Bir həftədən sonra “Turan” Azərbaycan çempionatına qayıdacaq. “Fənərbağça” isə Türkiyə Superliqasında mübarizəsini davam etdirəcək.
Əgər hər şey bununla bitirsə, final fitindən sonra bu oyunun futbol effekti də demək olar ki, bitir.
Üstəlik, matçın özü açıq şəkildə yoldaşlıq xarakteri daşıyırdı.
32-ci dəqiqədə Qrinvud birbaşa qırmızı vərəqə aldı. Amma komandaların əvvəlcədən əldə etdiyi razılaşmaya əsasən, onun əvəzinə Adnan Fettahoğlu meydana çıxdı və “Fənərbağça” oyunu 10 nəfərlə davam etdirmədi.
Yoldaşlıq matçı üçün bu qərarı anlamaq olar. Heç kim futbol bayramının 60 dəqiqə 11-in 10-a qarşı oyuna çevrilməsini istəmirdi.
Amma eyni zamanda bu epizod onu da göstərir ki, 0:2 hesabını “Turan”ın “Fənərbağça” səviyyəsinə qarşı real testinin nəticəsi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.
İkinci hissədə İstanbul klubu bir sıra gənc futbolçulara da şans verdi.
Yəni “Turan”ın Avropa səviyyəli rəqibin əsas heyətinə qarşı tam rəqabətli oyun keçirdiyini söyləmək şişirtmə olardı.
Bu, yaxşı sərgi xarakterli yoldaşlıq görüşü idi.
Amma bu, başqa anlayışdır.
Bir axşam futbolu inkişaf etdirmir
Sadə bir həqiqət var: futbol ulduz klublarla keçirilən bir dəfəlik yoldaşlıq görüşləri ilə inkişaf etmir.
Futbol məşq prosesi, akademiyalar, məşqçilər, seleksiya, infrastruktur, rəqabət, yüksək səviyyəli oyunların sayı və gənc futbolçularla sistemli iş sayəsində inkişaf edir.
Kante Bakıya gəlib bir saat oynaya və gözəl qol vura bilər.
Amma bu, “Turan Tovuz” akademiyasının 15 yaşlı futbolçusunun ertəsi gün daha keyfiyyətli məşq etməsinə səbəb olmayacaq.
Əgər “Fənərbağça” akademiyasının məşqçiləri Tovuza gəlib bir həftə yerli mütəxəssislərlə işləsələr, bu, inkişafdır.
İki klubun U-15, U-17 və ya U-19 komandaları müntəzəm olaraq qarşılaşsalar, bu, inkişafdır.
“Turan”ın ən yaxşı gənc futbolçularından bir neçəsi “Fənərbağça” akademiyasında təcrübə keçsə, bu, inkişafdır.
Tovuzlu məşqçilər İstanbula gedib böyük klubda futbolçu hazırlığının necə təşkil olunduğunu daxildən öyrənsələr, bu, inkişafdır.
Birgə skautinq sistemi, metodiki əməkdaşlıq, illik təlim-məşq toplanışları və uşaq turnirləri yaradılsa – o zaman Bakıda keçirilən bu oyunu böyük layihənin başlanğıcı adlandırmaq olar.
Hələlik isə gördüyümüz ilk növbədə gözəl bir tədbirdir.
Bəs Tovuz bu qarşılaşmanın harasındadır?
Bir qədər narahatlıq doğuran başqa sual da var.
Klubun adı “Turan Tovuz”dur, amma əsas futbol bayramı Bakıda keçirildi.
Bunun səbəbləri başadüşüləndir.
Tovuzda belə auditoriya toplamaq mümkün deyil. Tofiq Bəhramov adına stadion isə on minlərlə bilet satmağa imkan verir. Bakıda “Fənərbağça”nın çox böyük azarkeş ordusu var. Logistika daha rahatdır, kommersiya və media marağı daha yüksəkdir.
Böyük tədbirin təşkili baxımından qərar məntiqlidir.
Amma söhbət məhz Tovuzda futbolun inkişafından gedirsə, qəribə mənzərə yaranır.
Bakı Kante, Asensio, Qrinvud və böyük futbol axşamı qazandı.
Tovuz nə qazandı?
Klubunun adını böyük afişada gördü – bəli.
Ölkə miqyasında tanınması artdı – şübhəsiz.
Amma matçın şəhərdən yüzlərlə kilometr uzaqda keçirilməsi Tovuzdakı futbol mühitini prinsipial olaraq dəyişdirmədi.
Başqa ssenarini təsəvvür edək.
Oyundan bir neçə gün əvvəl “Fənərbağça”nın mütəxəssisləri Tovuza gəlirlər. Uşaq məşqçiləri üçün seminar keçirirlər. Akademiyanın işi ilə tanış olurlar. Qərb bölgəsinin ən yaxşı gənc futbolçuları üçün xüsusi məşq təşkil edirlər.
İki klubun aşağı yaş qrupları qarşılaşır.
Bundan sonra əsas komandalar Bakıda böyük matça çıxırlar.
Belə halda layihənin effekti bir axşamdan xeyli uzağa gedərdi.
Maliyyə sualı da qalır
Oyuna maraq kifayət qədər yüksək idi və bu baxımdan layihənin kommersiya tərəfinin uğurlu olduğunu demək mümkündür.
Amma onun maliyyə effektivliyini tam qiymətləndirmək üçün hələ məlumat azdır.
Açıq mənbələrdə “Fənərbağça”nın Bakıya gəlmək üçün qonorar alıb-almadığı, alıbsa bunun nə qədər olduğu barədə məlumat yoxdur.
Oyunun təşkili, uçuş, yerləşmə və digər xərclərin ümumi məbləği də açıqlanmayıb.
Buna görə matçdan bir gün əvvəl təxminən 25 min biletin satılması böyük kommersiya marağını göstərir, amma layihənin real maliyyə nəticəsini hesablamağa imkan vermir.
Belə qeyri-adi layihədə bu rəqəmlərin bilinməsi maraqlı olardı.
Bəlkə bu, yalnız başlanğıcdır?
Burada yekun nəticə çıxarmağa tələsməmək də vacibdir.
Ola bilər ki, “Fənərbağça” ilə oyun daha ciddi əməkdaşlığın yalnız ilk mərhələsidir və onun digər detalları hələ açıqlanmayıb.
Əgər əsas komandalardan sonra akademiyalar, məşqçilər, seleksiya xidmətləri və gənclər komandaları arasında da əməkdaşlıq başlasa, bu oyunun qiyməti tamam başqa olacaq.
O zaman demək mümkün olacaq ki, böyük yoldaşlıq qarşılaşması vitrin rolunu oynadı, onun arxasında isə real futbol işi başladı.
Məhz belə davamın olması “Turan” üçün həqiqətən maraqlı olardı. Çünki böyük klubu bir oyun üçün Bakıya gətirmək xoşdur. Kante və Asensionu canlı görmək maraqlıdır. On minlərlə azarkeşi stadiona toplamaq uğurdur. Oyunun gəlirini Qarabağın bərpasına yönəltmək isə hörmətə layiq və çox gözəl təşəbbüsdür.
Amma sırf futbol baxımından əsas sual açıq qalır:
“Fənərbağça”nın futbolçularını aparan təyyarə Bakıdan uçduqdan sonra “Turan Tovuz”da nə dəyişəcək?
Əgər cavab “heç nə”dirsə, deməli, biz yaxşı futbol bayramı gördük.
Amma futbolun inkişafı layihəsini yox.
