Azərbaycanlı sambo məktəbi sonuncu dəfə 2016-cı ildə dünya çempionatında qızıl medal qazanıb. Həmin vaxt bu uğura Amil Qasımov imza atmışdı. Bəs niyə son on ildə ölkədə yeni dünya çempionu yetişməyib?
İdman.Biz bu sualla sambonun canlı əfsanəsi, yeddiqat dünya çempionu və Azərbaycan Sambo Federasiyasının prezidenti Ceyhun Məmmədova müraciət edib.
- Artıq on ildir ki, Azərbaycan dünya çempionatında qızıl medal qazana bilmir, baxmayaraq ki, idmançılar mütəmadi olaraq mükafatçılar sırasına düşür. Bunun əsas səbəbi nədir?
- Bunun bir neçə səbəbi var. Birincisi, bir çox idmançı - söhbət təkcə samboçulardan getmir - ilk uğurlardan sonra çox tez "ulduz xəstəliyinə" tutulur. İlk nailiyyətlərdən sonra özünə həddən artıq güvən artır, amma özünə qarşı tələblər azalır.
İkincisi, bəxt amili də var. Avropa çempionumuz Elvin Bağırov bir neçə dəfə dünya tituluna çox yaxın olub. Amma həmin məqamlarda idman bəxti rəqibin tərəfində olub.
Üçüncüsü isə sambonun olimpiya idman növü olmamasıdır. Bu halda idmançıları motivasiya etmək çətinləşir. Biz demək olar ki, tam şəkildə Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə dəstəyindən asılıyıq. Nazirlik isə öz növbəsində maksimum kömək edir: beynəlxalq turnirlərə səfərlər maliyyələşdirilir, idmançılar lazımi avadanlıq və geyimlə təmin olunur.
- Bəs federasiya və siz rəhbər kimi bu istiqamətdə nə edirsiniz?
- Şəxsi maliyyə imkanlarım məhduddur. Amma buna baxmayaraq, məşq zalını saxlayıram, icarə haqqını ödəyirəm, əməkdaşların maaşlarını verirəm və hər il fərqlənən samboçular və məşqçilər üçün mükafatlar ayırıram. Bundan başqa, digər xərclər də var.
- Bu ilin sonunda Özbəkistanda dünya çempionatı keçiriləcək. Gələcək dünya çempionunu hansı mükafat gözləyir?
- Nə qədər imkanımız olacaqsa, o qədər verəcəyik (gülür). Məbləği əvvəlcədən demək istəmirəm – hər şey ilin sonundakı imkanlardan asılı olacaq. Əsas odur ki, qızıl medal olsun, qalan məsələlər o qədər də vacib deyil.
- Sambonun Azərbaycanda gələcəyi varmı, yoxsa bu idman növü həmişə cüdonun kölgəsində qalacaq?
- Şübhəsiz ki, gələcəyi var. Son MDB Oyunları bunu sübut etdi: səkkiz idmançımız səkkiz medal qazandı, onların ikisi qızıl idi. Komanda hesabında yalnız Rusiyadan geri qaldıq. Turnirdən əvvəl təşkil olunan iki tam hazırlıq toplanışı böyük rol oynadı. Təəssüf ki, belə imkanlar hər zaman olmur.
Yanvarda keçirilən yeniyetmələr arasında ölkə çempionatında təxminən 200 iştirakçı var idi. Bu, kifayət qədər böyük rəqəmdir və Azərbaycanda samboya marağın azalmadığını göstərir. Biz həm də cüdo üçün keyfiyyətli kadrlar hazırlayırıq. Təəssüf ki, Beynəlxalq Cüdo Federasiyası öz idmançılarına samboda çıxış etməyə icazə vermir, halbuki bizdə belə qadağa yoxdur. Sabah sambo olimpiya idman növünə çevrilsə, bizdə artıq medal qazanmaq üçün hazır baza olacaq.
- Son vaxtlar cəmiyyətdə idmançıların hərbi xidmətə çağırılması məsələsi də müzakirə olunur. Bu problem samboçular üçün nə dərəcədə aktualdır?
- Bu, çox ciddi problemdir. Sambo digər idman növləri ilə müqayisədə bu vəziyyətdən daha çox zərər görür. Çünki biz olimpiya idman növü deyilik. Güc strukturlarında xidmət edib məşq rejimini qorumaq üçün samboçu ən azı Avropa çempionu və ya böyüklər arasında dünya çempionatının mükafatçısı olmalıdır. Əks halda, o, heç bir güzəşt olmadan xidmət etməli və məşqləri davam etdirmək imkanını itirir.
Hətta titullu idmançılar üçün də bəzən vakant yerlər çatmır, çünki prioritet olimpiya idman növlərinin nümayəndələrinə verilir. Biz məhz bu mərhələdə potensial çempionları itiririk. Ona görə də son on ildə qızıl medalların olmaması ilə bağlı suallar yaranır.
- Siz maliyyə imkanlarının çox məhdud olduğu dövrdə yeddi dəfə dünya çempionu olmusunuz və “ulduz xəstəliyinə” tutulmamısınız. Bunun sirri nədir?
- Görünür, mənim iradəm indiki nəsil idmançılardan daha güclü idi. Mənim üzərimdə daim nəzarət edən, rejimə məcbur edən kimsə yox idi. Məqsədi özüm qarşıma qoymuşdum və bilirdim ki, zirvəyə yalnız zəhmət və ağır məşqlərlə çatmaq olar.
Məşqçi hər zaman zaldan kənarda nə etdiyini bilmir. Burada artıq özünənəzarət işə düşür. İnsan iradəsini möhkəmləndirməli və məqsəddən uzaqlaşdıran cazibələrdən imtina etməyi bacarmalıdır.
