Azərbaycan futbol millisi UEFA Millətlər Liqasının yeni mövsümünə Litva ilə səfərdə 1:1 hesablı heç-heçə ilə başlayıb. Səfər oyunu üçün nəticəni pis adlandırmaq olmaz, amma Ayxan Abbasovun start düzülüşü bir sual doğurub: belə rəqibə qarşı oyuna beş nominal müdafiəçi ilə başlamağa dəyərdimi?
İdman.Biz xəbər verir ki, meydan sahibləri artıq doqquzuncu dəqiqədə hesabı açıblar - Armandas Kuçis penaltini dəqiq yerinə yetirib. Lakin Azərbaycan demək olar ki, dərhal cavab verib: 14-cü dəqiqədə Mahir Emreli tarazlığı bərpa edib. Daha qol olmayıb.
Nəticənin özünü uğursuzluq saymaq çətindir. Yeni tsikldə ilk rəsmi oyun, səfər, erkən buraxılan qol - belə şəraitdə heç-heçə kifayət qədər işlək nəticədir. Amma daha maraqlı olan başqa məsələdir: Azərbaycan bu oyuna taktiki baxımdan necə yanaşıb.
Beş müdafiəçi - bu, vizual təəssürat deyil
Start heyətində həqiqətən də müdafiə profilli beş futbolçu yer alıb: Rüfət Abbasov, Rəhman Daşdəmirov, Bədavi Hüseynov, Rahil Məmmədov və Tellur Mütəllimov.
Qapıda Emil Balayev çıxış edib. Orta xəttdə Abdulla Xaybulayev, Emil Səfərov və Aleksey İsayev yer alıb, onlardan bir qədər öndə Mahir Emreli, hücumun sivri ucunda isə Renat Dadaşov oynayıb.
Statistik platformalar Azərbaycanın start strukturunu 5-4-1 kimi göstəriblər. Bu, topsuz oyundakı düzülüşü kifayət qədər dəqiq əks etdirir: Dadaşov ən öndə qalan futbolçu olub, Emreli daha dərinə çəkilib, cinah müdafiəçiləri isə beş nəfərlik ümumi müdafiə xəttinə eniblər.
Topa sahib olarkən struktur, təbii ki, daha çevik olub - Mütəllimov və Abbasov irəli çıxa, Emreli isə Dadaşova yaxınlaşa bilib. Buna görə Azərbaycanın bütün 90 dəqiqəni sırf “qapalı” 5-4-1 sistemi ilə keçirdiyini söyləmək düzgün olmazdı.
Amma ilkin ideyanın açıq şəkildə ehtiyatlı olduğu görünürdü.
Biz kimə qarşı bu qədər ehtiyatlı oynadıq?
Əsas sual da məhz burada yaranır.
Azərbaycan FIFA reytinqində 126-cı, Litva isə 149-cu yerdədir. Arada 23 pillə fərq var. Bu, əlbəttə, meydanda avtomatik üstünlük demək deyil, xüsusən də litvalıların kifayət qədər möhkəm xarici çempionatlarda çıxış edən futbolçuları var. Amma Litvanı oyuna lap əvvəldən maksimum müdafiə yönümlü modellə çıxmağı tələb edən rəqib kimi qəbul etmək də çətindir.
Üstəlik, oyunun özü də komandalar arasında böyük fərqin olmadığını göstərdi.
Yekun statistikaya görə zərbələr 9:9, topa sahibolma təxminən 53-47 faiz Litvanın xeyrinə, künc zərbələri isə 0:2 Azərbaycanın xeyrinə olub. Hər iki komanda demək olar ki, eyni məsafə qət edib.
Yəni Azərbaycan matçı öz cərimə meydançasının qarşısında müdafiə olunmaqla keçirməyib.
Əksinə, tez vurulan cavab qolundan sonra komanda kifayət qədər uzun müddət oyunu bərabər səviyyədə aparıb və Litvanı özü müdafiə olunmağa məcbur edə biləcəyi epizodlar yaradıb.
Məhz buna görə məntiqli sual yaranır: əgər bu Litva ilə bərabər oynaya biliriksə, niyə əvvəlcədən qapımızı bu qədər güclü sığortalamaq lazım idi?
Ehtiyat oyunçular skamyası daha cəsarətli oynamağa imkan verirdi
Start seçimi ehtiyat oyunçular skamyasına baxanda xüsusilə maraqlı görünür.
Oyuna ehtiyatda Emin Mahmudov, Toral Bayramov, Musa Qurbanlı, Vüsal İsgəndərli, eləcə də topa sahibolmada və hücumda komandaya keyfiyyət qata biləcək bir sıra digər futbolçular başlayıblar.
Mahmudov millidə son ötürmə verə, cərimə meydançası xaricindən zərbə vura və mövqeli hücumun təşkilini üzərinə götürə bilən azsaylı futbolçulardan biridir.
Toral Bayramov cinahda hücuma daha böyük həcmdə qoşula bilər.
Qurbanlı isə hücumun mərkəzi üçün daha bir tamhüquqlu variantdır.
Nəticədə Abbasov bu resursların bir hissəsindən istifadə edib. Artıq fasilədə Emil Səfərovu Rüfət Abdullazadə əvəzləyib, 60-cı dəqiqədə isə Rüfət Abbasov və Renat Dadaşovun əvəzinə Toral Bayramovla Musa Qurbanlı meydana çıxıblar. Daha sonra Vüsal İsgəndərli də oyuna qoşulub.
Xüsusilə Abbasovun Bayramovla əvəzlənməsi diqqətçəkəndir: beş nominal müdafiəçidən biri hücumda daha fəal oynaya bilən futbolçuya yerini verib.
Yəni oyun gedişində məşqçilər korpusu özü də tədricən daha cəsarətli varianta keçib.
Amma ehtiyatlı olmaq tamamilə artıq idimi?
Abbasovun lehinə də arqumentlər var.
Litva bir neçə gün ərzində artıq ikinci rəsmi oyununu keçirirdi, Azərbaycan isə turnirə yeni qoşulurdu. Meydan sahibləri öz stadionlarında oynayır və görüşə çox aqressiv başlamışdılar - artıq doqquzuncu dəqiqəyə qədər penalti qazanmışdılar.
Bundan əlavə, qrupdakı birbaşa rəqiblə səfərdə əsas vəzifə ən azı uduzmamaq idi. Qrup cəmi üç komandadan ibarətdir, buna görə Kaunasdakı məğlubiyyət Azərbaycanı dərhal çətin vəziyyətə sala bilərdi.
Bu baxımdan ehtiyatlı startı başa düşmək olar.
Amma futbol həmişə təkcə nəticədən yox, həm də risklə potensial qazancın nisbətindən ibarətdir.
1:1-dən sonra məlum oldu ki, Litva heç də Azərbaycanı daim müdafiə olunmağa məcbur etmir. Statistika da bunu təsdiqləyir: oyun demək olar ki, tam bərabər keçib.
Emreli yenidən sübut etdi ki, niyə daha öndə oynamalıdır
Ayrı bir məsələ Mahir Emrelinin roludur.
Formal olaraq o, Dadaşovdan daha aşağıda yerləşib və xətlər arasında böyük həcmdə iş görüb. Amma milli üçün onun ən böyük dəyəri məhz qapıya yaxın olduqda ortaya çıxır.
14-cü dəqiqədəki epizod da bunu göstərdi. Erkən buraxılan qoldan sonra Azərbaycanı oyuna qaytaran məhz Emreli oldu.
Bir ifadəli mərkəz hücumçusu ilə qurulan sistemdə Mahiri ən təhlükəli olduğu zonadan həddindən artıq uzaqlaşdırmaq riski var.
Burada məşqçilər korpusu üçün cavab oyunu öncəsi sual yaranır: Emrelidən əlavə yarımmüdafiəçi kimi istifadə etmək lazımdır, yoxsa onu rəqibin cərimə meydançasına daha da yaxınlaşdırmaq?
Nəticə qənaətbəxşdir, suallar isə qalır
Kaunasdakı heç-heçə faciə deyil. Üstəlik, turnir baxımından Azərbaycan qrupdakı vəzifəsini öz gücü ilə həll etmək imkanını qoruyub.
Litva iki oyundan sonra dörd xala malikdir, Azərbaycan isə bir matçdan sonra bir xal toplayıb. Artıq oktyabrın 4-də komandalar yenidən qarşılaşacaqlar, bu dəfə Bakıda.
Məhz ev oyunu əsas suala daha aydın cavab verməlidir.
Əgər Azərbaycan FIFA reytinqində 149-cu yerdə olan komandaya qarşı Bakıda da beş müdafiəçi ilə meydana çıxsa, deməli, söhbət artıq səfər ehtiyatlılığından yox, hazırkı məşqçilər korpusunun baza futbol fəlsəfəsindən gedir.
Kaunasda ehtiyatlılıq uduzmamağa kömək etdi.
Amma oyunun özü eyni zamanda başqa bir şeyi də göstərdi: ola bilsin, Azərbaycan daha cəsarətli oynaya bilərdi.
