Azərbaycan millisi Millətlər Liqasının D divizionunda öz qrupunu səkkiz xalla birinci yerdə başa vurub. İndi isə noyabrın 16-da keçiriləcək Cəbəllütariq – Malta qarşılaşmasının nəticəsi yığmamızın AVRO-2028-ə yüksəlmək üçün əlavə şansına təsir göstərə bilər.
Bəs Azərbaycan niyə Maltanın nəticəsindən asılıdır? Doğrudanmı, Millətlər Liqasında qrup birinciliyi qazanmaq yığmamızın Avropa çempionatına vəsiqə əldə etməsinə kömək edə bilər?
İdman.biz reqlamenti sadə dillə izah edir.
AVRO-2028-ə ümumilikdə neçə vəsiqə verilir?
Avropa çempionatının final mərhələsində 24 milli komanda iştirak edəcək.
2027-ci ildə keçiriləcək əsas seçmə mərhələdə yığmalar 12 qrupa bölünəcək. Hər qrupun qalibi birbaşa Avropa çempionatına vəsiqə qazanacaq. Beləliklə, ilk 12 iştirakçı müəyyənləşəcək.
Qruplarda ikinci yeri tutan 12 komandadan ən yaxşı nəticə göstərən səkkizi də birbaşa AVRO-2028-ə yüksələcək.
Yəni 24 iştirakçıdan 20-si əsas seçmə mərhələnin nəticələrinə görə müəyyənləşəcək.
Daha dörd yer qalacaq. Onlardan ikisi turnirin ev sahibləri olan İngiltərə, Şotlandiya, Uels və İrlandiya üçün nəzərdə tutulub. Lakin bu xüsusi vəsiqələrdən yalnız həmin yığmalar əsas seçmə mərhələdə uğur qazana bilmədikdə istifadə oluna bilər.
Əgər ev sahibləri üçün ayrılmış xüsusi vəsiqələrə ehtiyac yaranmasa, qalan dörd yerin hamısı pley-off oyunlarında bölüşdürüləcək. Hər iki xüsusi vəsiqədən istifadə olunsa, pley-offdan yalnız iki komanda Avropa çempionatına yüksələcək.
Beləliklə, pley-off vasitəsilə AVRO-2028-ə iki, üç və ya dörd yığma vəsiqə qazana bilər.
Niyə ikinci yeri tutan dörd komanda pley-offa gedir?
Bunun izahı çox sadədir.
Seçmə mərhələdə 12 qrup olacaq. Deməli, 12 komanda öz qrupunu ikinci yerdə başa vuracaq. Onlardan ən yaxşı səkkizi birbaşa Avropa çempionatına yüksələcək.
Qalan dörd komanda isə birbaşa vəsiqə qazana bilməsə də, pley-off vasitəsilə ikinci şans əldə edəcək.
Bu, UEFA-nın daha zəif nəticə göstərən komandalara üstünlük verməsi demək deyil. Əksinə, ən yaxşı nəticəyə malik səkkiz komanda artıq final mərhələsinə vəsiqə qazanmış olacaq. Digər dörd yığma isə mübarizəni davam etdirmək imkanı əldə edəcək.
Ev sahibləri üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi vəsiqələrin bölüşdürülməsindən asılı olaraq, həmin dörd komandadan pley-offda iştirak edənlərin sayı azala bilər.
Bəs Azərbaycanın bu sistemdə yeri haradadır?
Məsələnin ən maraqlı hissəsi məhz buradan başlayır.
UEFA Millətlər Liqasında qrup qalibi olmuş bəzi komandalara əsas seçmə mərhələdə uğur qazana bilmədikləri təqdirdə AVRO-2028-in pley-off oyunlarında iştirak etmək imkanı yaradır.
Bunun üçün pley-offda əlavə yerlər nəzərdə tutulur. Lakin üstünlük əvvəlcə Millətlər Liqasının daha yüksək səviyyəli A, B və C divizionlarının qrup qaliblərinə verilir.
Məsələn, hansısa milli A divizionunda qrup qalibi olur, daha sonra isə AVRO-2028-in əsas seçmə mərhələsində də birinci yeri tutaraq birbaşa vəsiqə qazanır.
Belə olan halda həmin komandanın əlavə pley-off yerinə ehtiyacı qalmır.
Eyni qayda B və C divizionlarının qrup qaliblərinə də aiddir. Əgər onlar Avropa çempionatına və ya pley-offa başqa yolla vəsiqə qazanıblarsa, Millətlər Liqasındakı nəticələrinə görə əlavə yer almırlar.
Bu komandalar nəzərə alındıqdan sonra pley-offda boş yerlərin sayı A, B və C divizionlarından uyğun qrup qaliblərinin sayından çox olarsa, növbəti yer D divizionunun reytinqdə daha yüksək mövqedə olan və həmin mərhələdə iştirak hüququ qazanmamış qrup qalibinə verilə bilər.
Azərbaycanın əlavə şansı da məhz burada yaranır.
Lakin belə bir yerin mütləq olacağına zəmanət yoxdur. Hər şey 2027-ci ildə keçiriləcək seçmə mərhələnin nəticələrindən asılıdır.
Malta niyə məğlub olmalıdır?
D divizionunda iki qrup var. Onların qalibləri Azərbaycan və Malta yığmalarıdır.
Azərbaycan qrup mərhələsini səkkiz xal və +2 top fərqi ilə başa vurub. Maltanın isə son oyun ərəfəsində yeddi xalı var, top fərqi də +2-dir.
Əgər Malta Cəbəllütariqə məğlub olsa, yeddi xalda qalacaq. Beləliklə, Azərbaycan D divizionunun iki qrup qalibi arasında daha yüksək pillədə qərarlaşacaq.
Malta heç-heçə etsə, hər iki komandanın səkkiz xalı və eyni top fərqi olacaq. Lakin maltalılar daha çox qol vurduqlarına görə Azərbaycanı qabaqlayacaqlar.
Malta qalib gəlsə, xalını ona çatdıracaq və bu halda da yığmamızdan öndə olacaq.
Deməli, Azərbaycan üçün ən sərfəli nəticə Cəbəllütariqin qələbəsidir.
Ancaq D divizionunun iki qrup qalibi arasında birinci olmaq belə, millimizin avtomatik olaraq pley-offa vəsiqə qazanacağı demək deyil.
Bəs pley-offa yüksəlsək, bizi nə gözləyir?
Burada da üç mümkün variant var.
Pley-offda iki vəsiqə uğrunda mübarizə aparılarsa, səkkiz komanda iştirak edəcək. Onlar hərəsində dörd yığma olmaqla iki ayrı yola bölünəcəklər. Avropa çempionatına çıxmaq üçün əvvəlcə yarımfinalda, sonra isə finalda qalib gəlmək lazım olacaq. Hər mərhələ bir oyundan ibarət olacaq.
Üç vəsiqə uğrunda mübarizə aparılarsa, 12 komanda hərəsində dörd yığma olmaqla üç ayrı yola bölünəcək. Hər yolun qalibi AVRO-2028-ə vəsiqə qazanacaq.
Dörd vəsiqə uğrunda mübarizə aparılarsa, səkkiz komanda dörd cüt təşkil edəcək. Hər cüt evdə və səfərdə olmaqla iki oyun keçirəcək. İki qarşılaşmanın ümumi nəticəsinə görə qalib gələn dörd komanda Avropa çempionatına yüksələcək.
Pley-offun hansı formatda keçiriləcəyi 2027-ci ilin seçmə mərhələsi başa çatdıqdan sonra məlum olacaq.
Azərbaycan AVRO-2028-ə nə qədər yaxındır?
Millətlər Liqasında qrup qalibi olmaq hələ yığmamızın Avropa çempionatına vəsiqə qazanmaq üçün cəmi bir-iki oyun keçirməli olduğu anlamına gəlmir.
Qarşıda əsas seçmə mərhələ var. Azərbaycan da digər milli komandalar kimi birbaşa vəsiqə uğrunda mübarizə aparacaq.
Millətlər Liqasındakı uğur isə əsas seçmə mərhələdə istənilən nəticə əldə edilmədiyi halda əlavə fürsət yarada bilər.
Bunun üçün bir neçə şərt eyni vaxtda yerinə yetirilməlidir: Azərbaycan Millətlər Liqasının reytinqində əlverişli mövqedə olmalı, pley-offda uyğun boş yer yaranmalı və yığmamız daha sonra həmin mərhələdə rəqibini məğlub etməlidir.
Bizim üçün ilk vacib məsələ noyabrın 16-da həll olunacaq. Malta Cəbəllütariqə uduzsa, Azərbaycan D divizionunun ən yaxşı qrup qalibi olacaq.
Lakin millimizin bu üstünlükdən yararlanıb-yararlana bilməyəcəyi yalnız 2027-ci ilin noyabrında, AVRO-2028-in əsas seçmə mərhələsi başa çatdıqdan sonra məlum olacaq.
