Abdulla Zubirin “Qarabağ”dakı dövrü başa çatıb. Klub avqustun 16-da 2018-ci ildən Ağdam təmsilçisinin formasını geyinən 34 yaşlı futbolçu ilə müqaviləyə xitam verildiyini rəsmən açıqlayıb.
İdman.Biz xəbər verir ki, fransalı futbolçunun yekun statistikası təsiredicidir: 369 oyun, 79 qol və 96 məhsuldar ötürmə. Beləliklə, onun hesabında ümumilikdə 175 məhsuldar fəaliyyət var ki, bu da keçirdiyi hər iki oyundan demək olar ki, birində məhsuldar hərəkət etməsi deməkdir.
Lakin rəqəmlər Qurban Qurbanovun komandasının nə itirdiyinin yalnız bir hissəsini izah edir. Zubir səkkiz il ərzində keyfiyyətli cinah futbolçusundan Ağdam təmsilçisinin oyun zamanı hücumunun xarakterini dəyişə bildiyi əsas futbolçulardan birinə çevrilib.
Zubiri yalnız sol vinger adlandırmaq sadələşdirmə olardı. Məsələn, İspaniyanın “AS” nəşri ötən mövsüm Çempionlar Liqasında “Qarabağ”ın heyətini təhlil edərkən fransalını hücumları soldan başlada bilən və ya klassik “10 nömrə” mövqeyində çıxış edə bilən texnikalı hücumameyilli yarımmüdafiəçi kimi xarakterizə edib. “Total Football Analysis” isə “Napoli” ilə oyunun taktiki təhlilində Zubiri ümumiyyətlə 4-2-3-1 sxemində irəli çəkilmiş pleymeyker kimi göstərib.
Məhz bu universallıq onun əsas üstünlüklərindən biri idi. Zubir topu cinah xəttinin yaxınlığında qəbul edə, yarıcinaha doğru yerini dəyişə, rəqibin müdafiə xətləri arasında peyda ola və cərimə meydançasının qarşısında qısa kombinasiyalarda iştirak edə bilirdi. Buna görə də onun meydanda olması Qurbanova futbolçunu əvəzləmədən hücum qrupunun düzülüşünü dəyişməyə imkan verirdi.
Fransalının hazırkı avrokubok kampaniyasında da böyük həcmdə iş görməyə davam etməsi diqqətçəkəndir. O, Avropa Liqasının dörd təsnifat oyununda 309 dəqiqə meydanda olub və bir qol vurub, daha sonra Konfrans Liqasının iki matçında 171 dəqiqə oynayıb. Yəni Zubir Ağdam təmsilçisinin bu mövsüm keçirdiyi bütün altı avrokubok matçında iştirak edib və ümumilikdə 480 dəqiqə meydanda olub. Bu, ayrılıqdan əvvəl komandanın əsas heyətindən tədricən uzaqlaşdırılan futbolçunun statistikası deyil.
Qeyd edək ki, son mövsümlərdə “Qarabağ”ın xüsusiyyətlərindən biri Zubirin hücumun ümumi strukturundan ayrı mövcud olmaması idi. Onun sol cinahda Elvin Cəfərquliyevlə qarşılıqlı əlaqəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Həmin “AS” nəşri Azərbaycan millisinin müdafiəçisini daim irəli qoşulan və cinahdan ötürmələri keyfiyyətli yerinə yetirən futbolçu kimi xarakterizə edib. Belə bir strukturda Zubirin cinahdan içəriyə doğru hərəkət etmək bacarığı Cəfərquliyevin irəlidə sürətli reydləri üçün boşluq yaradırdı.
Bununla yanaşı, Zubirin tərəfdaşları dəyişirdi, özü isə eyni prinsipi qoruyurdu. Bunun ən parlaq nümunələrindən biri Çempionlar Liqasında Lissabonda “Benfika” üzərində qazanılan tarixi qələbədir. Qələbə qolunun əsası məhz Aleksey Kaşukun Zubirlə qarşılıqlı əlaqəsi nəticəsində qoyulmuşdu: ukraynalı futbolçu fransalı ilə divar ötürməsi oynayıb və geri ötürmədən sonra hücumu tamamlamışdı. Bu epizod Zubirin hər zaman qollar və məhsuldar ötürmələr statistikasında görünməyən dəyərini yaxşı göstərir: o, həlledici kombinasiyada aralıq halqa rolunu oynamağı bacarırdı.
Zubirin “Qarabağ”dakı avrokubok dövrünü ən yaxşı xarakterizə edən bir neçə matç seçmək lazım gəlsə, ilk növbədə, yəqin ki, 2024-cü ilin fevralında “Braqa”ya qarşı səfər oyununu qeyd etmək olar.
Ağdam təmsilçisi Portuqaliyada sensasiyalı şəkildə 4:2 hesabı ilə qalib gəlib, Zubir isə 54-cü və 69-cu dəqiqələrdə fərqlənərək dubl edib. Onun çıxışı o qədər diqqətçəkən olub ki, UEFA fransalı futbolçunu Avropa Liqasında həftənin ən yaxşı oyunçusu seçib.
2025-ci ilin avqustunda isə Zubir klubun müasir tarixində ən vacib qollardan birinə imza atıb. Çempionlar Liqasının təsnifat mərhələsinin pley-offunda “Ferentsvaroş”la cavab oyununda Ağdam təmsilçisi ilk qolu buraxsa da, Leandro Andrade və Zubir fasiləyə qədər iki qol vurublar. 2:3 hesablı məğlubiyyətə baxmayaraq, “Qarabağ” iki oyunun nəticəsinə əsasən 5:4 hesabı ilə qalib gəlib və ikinci dəfə Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinə vəsiqə qazanıb.
Daha bir simvolik epizod isə əsas mərhələdə baş verib. “Kopenhagen”lə ev oyununda Zubir Pedro Bikaliyonun zərbəsinin dirəkdən qayıtmasından sonra topa ilk reaksiya verərək hesabı açıb. Ağdamlılar 2:0 hesabı ilə qalib gəlib və iki turdan sonra Çempionlar Liqasında iki qələbə qazanmışdı.
Bu oyunları bir detal birləşdirir: Zubir tamamilə fərqli yollarla fayda verə bilirdi - əks-hücumu tamamlamaq, cərimə meydançasında lazımi nöqtədə peyda olmaq, xətlər arasında oynamaq və ya komanda yoldaşına kombinasiyanı davam etdirməyə kömək etmək.
Zubiri kimin əvəz edə biləcəyinə gəlincə, yalnız meydandakı mövqeyindən çıxış etsək, Qurban Qurbanovun seçimləri var. Lakin hazırda Zubiri bütün funksiyalarının məcmusu baxımından tam şəkildə əvəz edə biləcəyini artıq sübut etmiş bir futbolçu haqqında danışmaq tezdir.
İlk namizəd Jali Muaddib görünür. 25 yaşlı fransalı artıq avrokuboklarda fəal şəkildə istifadə olunur. Avropa Liqasının təsnifat mərhələsinin 4 oyununda 142 dəqiqə meydanda olub və 1 qol vurub, Konfrans Liqasının iki matçında isə 162 dəqiqə oynayıb və daha bir dəfə fərqlənib. Ümumilikdə 6 oyun, 304 dəqiqə və 2 qol. Üstəlik, Kiyev “Dinamo”su ilə cavab görüşündə məhz Muaddib 12-ci dəqiqədə hesabı açaraq 2:0 hesablı qələbənin əsasını qoyub.
Onun üstünlüyü ondadır ki, uyğunlaşma prosesi artıq başlayıb: Muaddib komandaya Zubirin gedişindən sonra gəlmir, bir neçə həftədir oyun sisteminin daxilindədir və avrokuboklarda dəqiqələr qazanır. Bununla belə, Zubirin 480 dəqiqəsinə qarşı 304 dəqiqə bir məqamı da göstərir - fransalı veteran son matça qədər daha önəmli fiqur olaraq qalırdı.
İkinci variant Renaldo Sefasdır. Yamaykalı futbolçu hücumun sol cinahında oynaya bilir və artıq Avropa Liqasının builki təsnifatında qol vurmağı bacarıb. Bu turnirin dörd görüşündə 122 dəqiqə meydanda olub və 1 qol vurub, Konfrans Liqasının iki matçında isə daha 80 dəqiqə oynayıb.
Üstəlik, Ağdam təmsilçisinin ikinci Zubir axtarması mütləq deyil - ola bilsin ki, komanda onun funksiyalarını bölüşdürmək yolunu seçsin. Muaddib və ya Sefas sol cinahda daha çox oyun vaxtı ala bilər, xətlər arasında işin və hücumların təşkilinin bir hissəsi isə Kadı Borges və Yoni Montielə keçə bilər. Bu halda söhbət bir futbolçunun digəri ilə birbaşa əvəzlənməsindən deyil, hücum oyununun öz strukturunun dəyişdirilməsindən gedəcək.
Qeyd etmək lazımdır ki, Zubirin gedişi xüsusilə həssas vaxta təsadüf edib. Artıq avqustun 20-də “Qarabağ” Konfrans Liqasının pley-off mərhələsinin ilk oyununda Ensxede şəhərində “Tvente” ilə qarşılaşacaq, cavab görüşü isə avqustun 27-də Bakıda keçiriləcək. Buna görə də Qurban Qurbanovun qarşıdakı əsas vəzifəsi illər üçün yeni lider axtarmaqdan daha çox, artıq işləyən mexanizmləri məhz indi qoruyub saxlamaqdır.
Muaddib və Sefas artıq avrokubok təcrübəsi qazanıblar. Kadı üzərindən kombinasiya futbolu qurmaq mümkün olan futbolçu olaraq qalır. Cəfərquliyev sol cinahda genişlik təmin edə bilir. Montiel hücumameyilli yarımmüdafiəçi rolunda daha bir variant təqdim edir. Heyət məşqçilər korpusuna vəzifələri yenidən bölüşdürmək imkanı verir.
Lakin bir neçə məşqlə əldə edilə bilməyən bir şey var - Qurbanovun tələblərini səkkiz il ərzində anlamaq, eyni komanda yoldaşları ilə yüzlərlə matç keçirmək və sistem üçün xarakterik qərarları avtomatik şəkildə qəbul etmək bacarığı.
Məhz buna görə Zubirin gedişinin təsiri yaradılan qol imkanlarının sayında deyil, daha çox detallarda özünü göstərə bilər: komanda təzyiqdən nə qədər asanlıqla çıxacaq, xətlər arasında topu kim qəbul edəcək, sol cinahda hücumların tempini kim idarə edəcək və Avropa oyunlarının çətin dəqiqələrində məsuliyyəti kim öz üzərinə götürəcək. İlk cavabları artıq “Tvente” ilə qarşıdurma verəcək.
