Vin çun - Azərbaycanda hələ klassik döyüş növləri qədər populyar olmayan və bir çoxlarına yalnız əfsanəvi şifu - yəni müəllim İp Man haqqında filmlərdən tanış olduğu idman növüdür. Bu gün bu istiqamət Azərbaycan Çin Döyüş Növləri Assosiasiyasının tərkibinə daxildir və ona Asif Sayadov rəhbərlik edir - ölkəmizdə vin çunun rəsmi inkişafına başlanılmasına səbəb olan şəxs məhz odur.
İdman.Biz yerli vin çun ustası ilə əlaqə yaradaraq məşqçidən müsahibə götürüb.
O, bu döyüş növünün unikallığı, fəlsəfəsi və azərbaycanlı döyüşçülərin dünya arenasındakı perspektivləri barədə danışıb.
- Rəhbərlik etdiyiniz Assosiasiya nəyi ifadə edir?
- Bu, üç federasiyanı birləşdirən qurumdur: uşu, kunq-fu və vin çun. Sonuncunu 2018-ci ildə, onun qeydiyyatı uğrunda on illik mübarizədən sonra yaratdım və əsas fəaliyyətim də bununla bağlıdır. 2008-ci ildə Beynəlxalq Vin Çun Federasiyasının Azərbaycandakı nümayəndəsi olanda ölkəmizdə bu idman növü haqqında heç kim bilmirdi.
Bir vaxtlar hazırda ABŞ-də yaşayan Rauf Əliyevlə birlikdə əfsanəvi Şaolin monastırında seminarda iştirak etmişdik. O, Şaolin kunq-fusunu, mən isə vin çunu öyrənirdim. Bir neçə il əvvəl Azərbaycan Gənclər və İdman Nazirliyinin təşəbbüsü ilə strukturlarımız birləşdirildi. Assosiasiyanın əsas məqsədi döyüşçüləri rəsmi startlara yönləndirmək və beş-altı ölkənin iştirakı ilə keçirilən şübhəli "dünya çempionatları"nda iştirakın qarşısını almaqdır.
- İp Man və Bryus Li sayəsində əfsanəyə çevrilən vin çun niyə Azərbaycanda hələ də uşu və ya kunq-fu qədər populyar deyil?
- Düşünürəm ki, məsələ mentalitetlə bağlıdır. Biz daha çox nəticəsi maddi olan - medal, titul qazandıran klassik yarışlara meylliyik. Vin çun isə ilkin olaraq yarış üçün deyil, effektiv özünümüdafiə məqsədilə yaradılıb.
Yalnız son on ildə Beynəlxalq Federasiya bu növün yarış aspekti olmadan yox olma təhlükəsi ilə üzləşəcəyini anlayaraq dünya və Avropa çempionatları keçirməyə başlayıb. Bu da ölkəmizdə marağı artırıb. Bu gün şagirdlərimizi üç qrupa bölürəm: 30 yaşadək medal qazanmağa yönələn gənclər; vin çunun sağlamlıq yönünü seçən yaşlılar; və vin çunu özünümüdafiə üsulu kimi öyrənən güc strukturlarının əməkdaşları. Uşaqlar da eyni şəkildə — valideynlər onları yarış üçün deyil, özlərini qoruya bilmələri üçün gətirirlər.
- İdman istiqamətini seçənlər özlərini harada göstərə biləcəklər?
- Ən yaxın böyük start 13–16 mart tarixlərində Afinada keçiriləcək Dünya Kubokudur. Ora 11 döyüşçümüz yollanacaq. Bundan əlavə, 8–9 martda Hyustonda Çin döyüş növləri üzrə "dünya ulduzları" turniri keçiriləcək. Həmin yarışda ustalar kateqoriyasında mən və Şahin Hümmətov çıxış edəcəyik. Mən 46–60 yaş kateqoriyasında, Şıxəli Hümmətov isə 30–36 yaş qrupunda mübarizə aparacaq.
İlin əsas hadisəsi isə iki ildən bir keçirilən və 6–60 yaş kateqoriyalarını əhatə edən Honq-Konqdakı dünya çempionatıdır. Bizim idmançılar da həmin turnirdə iştirak edəcəklər.
- Sonda sizə artıq jurnalist kimi yox, valideyn kimi sual vermək istəyirəm. Niyə oğlum üçün digər döyüş növləri arasında məhz vin çunu seçməliyəm?
- Çünki təhlükəsizlik baxımından bu, ən zərərsiz idman növlərindən biridir. 18 yaşadək idmançılar qoruyucu avadanlıqla məşq edir və çıxış edirlər, döyüşlər yalnız yüngül təmas rejimində keçirilir. Tətbiqi tərəfdən isə bu, maksimal effektiv özünümüdafiə sistemidir. Vin çun uşağa təkcə medal yox, məktəbdə və həyatda özünü qoruya bilməsi, özünəinamlı olması üçün real bacarıqlar qazandırır.
