Bu gün, noyabrın 13-də Azərbaycan millisi Millətlər Liqasının qrup mərhələsində son oyununa çıxacaq. Ayxan Abbasovun rəhbərlik etdiyi komanda Vadutsda Lixtenşteyn yığması ilə qarşılaşacaq. “Reynpark” stadionunda keçiriləcək görüş Bakı vaxtı ilə saat 23:45-də başlayacaq.
Qələbə millimizə qrup birinciliyini təmin edəcək. Heç-heçə olacağı təqdirdə isə komandamız qrupun taleyini müəyyənləşdirəcək son oyunun nəticəsini gözləməli olacaq. Məğlubiyyət isə vəziyyəti daha da çətinləşdirəcək. Belə halda, hər üç komandanın beş xalı olsa belə, Azərbaycan qrupu lider kimi başa vura bilməyəcək.
Bu komandalar arasında Bakıda keçirilən ilk oyun oktyabrın 1-də Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunda baş tutub və qolsuz heç-heçə ilə yekunlaşıb. Lixtenşteyn hazırkı turnirdə yeganə xalını məhz həmin qarşılaşmada qazanıb.
Bugünkü qarşılaşma ərəfəsində D2 qrupunda turnir cədvəlində vəziyyət belədir:
Millimiz turnirə səfərdə Litva ilə 1:1 hesablı heç-heçə edərək başlayıb. Ardınca doğma meydanda Lixtenşteynlə qolsuz bərabərə qalıb, daha sonra isə Litvanı 1:0 hesabı ilə məğlub edib. Lixtenşteyn isə Azərbaycanla heç-heçədən sonra öz meydanında Litvaya 0:2 hesabı ilə uduzub.
Bugünkü qarşılaşmadan sonra qrupda yalnız Litva – Lixtenşteyn oyunu qalacaq. Noyabrın 16-da Kaunasda keçiriləcək görüş Bakı vaxtı ilə saat 21:00-da başlayacaq.
Azərbaycan millisi həlledici oyuna məğlubiyyət almadan və son iki qarşılaşmada qapısından qol buraxmadan çıxır. Bu göstəricilər komandamızın müdafiə xəttində daha etibarlı təsir bağışladığını göstərir. Bununla belə, üç oyunda cəmi iki qol vurulması hücumda məhsuldarlığın arzuolunan səviyyədə olmadığını ortaya qoyur.
Azərbaycan millisinin baş məşqçisi Ayxan Abbasov oyunöncəsi mətbuat konfransında futbolçuların əhval-ruhiyyəsinin və fiziki vəziyyətinin yaxşı olduğunu bildirib. O, əsas məqsədlərinin qələbə qazanaraq qrupda birinci yeri təmin etmək olduğunu vurğulayıb. Müdafiəçi Toral Bayramov da komandanın Bakıda keçirilən ilk oyunla müqayisədə daha yaxşı çıxış etmək niyyətində olduğunu qeyd edib.
Milli komandaların gücünü müqayisə edərkən UEFA-nın klub reytinqinə deyil, FIFA-nın dünya reytinqinə əsaslanmaq daha məqsədəuyğundur. Oktyabrın 7-də açıqlanan son reytinqdə Azərbaycan 127-ci, Lixtenşteyn isə 207-ci pillədə qərarlaşıb. Aradakı fərq 80 pillədir. Bununla belə, Bakıda qeydə alınan 0:0 hesabı göstərdi ki, reytinqdəki üstünlük meydanda qələbəyə zəmanət vermir.
İlk qarşılaşmanın gedişatını nəzərə alsaq, bugünkü oyunda Azərbaycan millisinin rəqibin sıx və mütəşəkkil müdafiəsini yarmağa, Lixtenşteynin isə əks-hücumlarla təhlükə yaratmağa çalışacağını gözləmək olar. Bakıda keçirilən görüşdə də rəqib komandamızın hücumlarının qarşısını məhz bu taktika ilə almışdı.
Lixtenşteyn Futbol Federasiyasının rəsmi hesabatında komandanın müdafiədə kollektiv şəkildə hərəkət etməsi və Azərbaycan millisinin hücumlarda yol verdiyi qeyri-dəqiqlik xüsusi vurğulanmışdı. Hətta görüşün son dəqiqələrində qonaqlar qələbə qazana bilərdilər. Belə ki, Andrin Netser say üstünlüyü ilə inkişaf edən perspektivli əks-hücum zamanı qeyri-dəqiq ötürmə verərək fürsəti əldən vermişdi.
Bu baxımdan, Azərbaycan millisi üçün ötürmələrin sürəti, oyunçuların xətlər arasında fəal hərəkəti və real qol imkanlarının yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Topa uzun müddət sahib olmaq, lakin hücumları kəskinləşdirə bilməmək rəqibə Bakıda olduğu kimi müdafiə olunmaq imkanı verəcək. Eyni zamanda, hücuma qoşularkən müdafiədə boşluqlar buraxmamaq da vacibdir. Çünki bu qrupda hələ qol vura bilməyən komanda belə, top itkilərindən yararlanaraq təhlükəli əks-hücumlar təşkil edə bilər.
Lixtenşteyn millisinin ciddi itkisi var. “Vaduts” klubunun futbolçusu və yığmanın kapitanı Nikolas Hasler klubunun oyununda zədələnib. Bu səbəbdən o, millinin noyabrda keçirəcəyi hər iki qarşılaşmanı buraxacaq. Baş məşqçi Konrad Fünfştük kapitanın yoxluğunu komanda üçün ciddi itki adlandırıb. Futbolçu seçimi məhdud olan Lixtenşteyn yığması üçün əsas oyunçularından birinin sıradan çıxması xüsusilə böyük problemdir.
Azərbaycan millisinin heyətində də dəyişiklik edilib. “Sampdoriya”nın zədələnən futbolçusu Lorenzo Mezzoteronun əvəzinə toplanışa “Araz-Naxçıvan”dan Ağadadaş Salyanski dəvət olunub.
Diqqətçəkən digər məqam isə kapitan və yarımmüdafiəçi Emin Mahmudovla bağlıdır. AFFA futbolçunun milli komandadakı karyerasını başa vurmaq qərarına gəldiyini açıqlayıb. Noyabrın 16-da Andorra ilə keçiriləcək yoldaşlıq görüşünün onun üçün vida matçı olması gözlənilir. Beləliklə, bugünkü qarşılaşma Mahmudovun Azərbaycan millisinin heyətində son rəsmi oyunu ola bilər. O, 16 qolla milli komandamızın tarixində ən məhsuldar futbolçudur.
Azərbaycan və Lixtenşteyn yığmaları indiyədək altı dəfə üz-üzə gəliblər. Bu oyunların üçündə millimiz qələbə qazanıb, ikisi heç-heçə ilə başa çatıb, birində isə məğlub olub. Ümumi top fərqi də Azərbaycan millisinin xeyrinədir – 8:2.
Beləliklə, son beş qarşılaşmada Lixtenşteyn Azərbaycan millisinin qapısına yol tapa bilməyib. Bununla belə, ilk görüş rəqib üçün tarixi əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, 1998-ci ildə Azərbaycan üzərində qazanılan qələbə Lixtenşteynin FIFA və UEFA-nın bayrağı altında keçirilən seçmə turnirlərdə ilk uğuru olub.
Bugünkü qarşılaşmanın nəticəsindən asılı olaraq üç əsas ssenari mümkündür.
1. Azərbaycan qalib gəlir
Bu halda millimizin xallarının sayı səkkizə yüksələcək və komanda qrup birinciliyini vaxtından əvvəl təmin edəcək. Litva maksimum yeddi, Lixtenşteyn isə dörd xal toplaya biləcək. Beləliklə, son oyunun nəticəsindən asılı olmayaraq, Azərbaycan qrupu lider kimi başa vuracaq.
2. Oyun heç-heçə başa çatır
Bu nəticə ilə Azərbaycan millisi xallarının sayını altıya çatdıracaq, Lixtenşteyn isə ikinci xalını qazanacaq. Noyabrın 16-da Litva qalib gəlsə, yeddi xalla qrupun qalibi olacaq. Litva heç-heçə etsə və ya məğlub olsa, birincilik Azərbaycan millisinin olacaq. Deməli, bugünkü heç-heçə komandamıza ən azı ikinci yeri təmin edəcək.
3. Lixtenşteyn qalib gəlir
Bu halda Azərbaycan millisinin beş xalı qalacaq, hər iki rəqibimizin isə dörd xalı olacaq. Komandamız son oyuna qədər turnir cədvəlinin lideri olaraq qalsa da, vəziyyət dəyişə bilər. Litva – Lixtenşteyn qarşılaşmasının qalibi xallarının sayını yeddiyə çatdıraraq qrupu birinci pillədə başa vuracaq. Həmin oyun da heç-heçə ilə yekunlaşarsa, hər üç komandanın beş xalı olacaq. Lakin bu ssenaridə belə, Azərbaycan birinci yeri tuta bilməyəcək.
Lixtenşteyn üçün ardıcıl iki qələbə qrup birinciliyini təmin edəcək. Bugünkü heç-heçə və ya məğlubiyyət isə meydan sahiblərini birinci yer uğrunda mübarizədən kənarda qoyacaq.
Üç komandanın xalları bərabər olarsa, hansı göstərici həlledici olacaq?
Hər üç komandanın beş xal toplaması Azərbaycan millisinin qrup birincisi olması üçün kifayət etməyəcək. Bu halda əlavə göstəricilərin hansı ardıcıllıqla tətbiq edilməsi həlledici rol oynayacaq.
Millətlər Liqasının reqlamentinin 15-ci maddəsinə əsasən, ilk növbədə xalları bərabər olan komandaların öz aralarındakı oyunlarda topladıqları xallar nəzərə alınır. Daha sonra həmin qarşılaşmalardakı top fərqi və vurulan qolların sayı müqayisə edilir. Bu göstəricilərdən sonra bərabərlik yalnız bəzi komandalar arasında qalarsa, eyni meyarlar həmin komandaların öz aralarındakı oyunlarına yenidən tətbiq olunur.
Bundan sonra bütün qrup oyunlarındakı top fərqi, vurulan və səfərdə vurulan qolların sayı, qələbələrin və səfər qələbələrinin sayı, intizam göstəriciləri, eləcə də turnirin ilkin reytinqindəki mövqe nəzərə alınır.
Üç komandadan ibarət qrupda hər üç yığmanın xalları bərabər olarsa, onların öz aralarındakı oyunlar bütün qrup mərhələsini əhatə edir. Bu səbəbdən belə vəziyyətdə xallardan sonra əsas göstərici top fərqi olacaq.
Bugünkü qarşılaşma ərəfəsində Azərbaycanın top fərqi +1, Litvanın +1, Lixtenşteynin isə -2-dir. Litva ilə Lixtenşteyn arasında keçiriləcək son oyunun heç-heçə başa çatması bu iki komandanın top fərqinə təsir etməyəcək. Millimizin bugünkü məğlubiyyəti isə öz top fərqini mütləq şəkildə pisləşdirəcək.
Aşağıdakı hesablamalar Litva – Lixtenşteyn qarşılaşmasının heç-heçə başa çatacağı və hər üç komandanın beş xal toplayacağı ssenariyə əsaslanır:
Hesablamalar göstərir ki, Azərbaycan millisinin istənilən hesabla məğlubiyyəti Litvanın top fərqinə görə komandamızı qabaqlaması ilə nəticələnəcək. Vurulan qolların sayı da millimizə kömək etməyəcək. Çünki Azərbaycanla Litvanın müqayisəsində artıq top fərqi həlledici olacaq.
Lixtenşteynlə Litva arasında isə vəziyyət fərqli ola bilər. Məsələn, Lixtenşteyn millimizi 3:0 hesabı ilə məğlub etsə və daha sonra Litva ilə heç-heçə etsə, qrup birincisi litvalılar olacaq. Bu halda top fərqi və vurulan qolların sayı eyni olacağından, iki komandanın öz aralarındakı oyunların nəticəsi həlledici olacaq. Litva həmin qarşılaşmada 2:0 hesablı qələbə qazanıb, digər oyunda isə heç-heçə edib.
Ancaq Lixtenşteyn millimizi 4:1 hesabı ilə məğlub etsə və daha sonra Litva ilə heç-heçə oynasa, vurulan qolların sayına görə qrup birincisi olacaq. Hər iki ssenaridə Azərbaycan millisi üçüncü yerdə qalacaq.
Millətlər Liqasındakı dəyişikliklər birinci yerin əhəmiyyətini artırır
UEFA 2028/29 mövsümündən etibarən Millətlər Liqasında üç liqalı sistemə keçidi təsdiqləyib. Yeni qaydalara əsasən, hazırkı D Liqasının altı iştirakçısının hamısı yekun nəticədən asılı olmayaraq C Liqasına yüksələcək. Beləliklə, Azərbaycan millisi növbəti mövsümdə C Liqasında çıxışını artıq təmin edib. Bu baxımdan, bugünkü qarşılaşmanın nəticəsi komandamızın liqa yüksəlişinə təsir göstərməyəcək.
Bununla belə, qrupda birinci yeri tutmaq Millətlər Liqasının ümumi reytinqi və AVRO-2028-ə əlavə yolla vəsiqə qazanmaq şansı baxımından əhəmiyyətini qoruyur.
Avropa çempionatının reqlamentinin 16.02-ci bəndinə əsasən, pley-off mərhələsinə vəsiqələrin bölüşdürülməsində ilk növbədə əsas seçmə mərhələsi vasitəsilə final mərhələsinə və ya pley-offa vəsiqə qazanmamış A, B və C liqalarının qrup qaliblərinə üstünlük verilir.
Bu komandaların sayı kifayət etmədikdə, növbəti yer D Liqasının iki qrup qalibindən ümumi reytinqdə daha yüksək mövqedə olan komandaya ayrılır. Lakin bunun üçün həmin komanda bölgü aparılan vaxtadək final mərhələsinə və ya pley-offa vəsiqə qazanmamış olmalıdır. Qalan boş yerlər isə Millətlər Liqasının ümumi reytinqinə əsasən bölüşdürülür.
Deməli, D2 qrupunda birinci olmaq öz-özlüyündə pley-offa vəsiqə qazandırmır. Bu baxımdan, həm D1 qrupunun qalibi ilə müqayisədə göstəricilərimiz, həm də qarşıdakı Avropa çempionatının seçmə mərhələsinin nəticələri mühüm rol oynayacaq.
Bugünkü qələbənin əhəmiyyətini artıran daha bir məqam var. Heç-heçə millimizin xalını altıya çatdıracaq. Halbuki paralel D1 qrupunda Malta artıq yeddi xal toplayıb. Buna görə Azərbaycan D2 qrupunu altı xalla birinci pillədə başa vursa belə, D Liqasının ən yaxşı qrup qalibi ola bilməyəcək. Çünki D1 qrupunun qalibinin ən azı yeddi xalı olacaq.
Vadutsda qələbə isə millimizin xalını səkkizə çatdıracaq və D Liqasının ən yaxşı qrup qalibi olmaq uğrunda mübarizə aparmaq imkanını saxlayacaq. Lakin bu nəticə də həmin statusu avtomatik təmin etməyəcək. Qrup qalibləri müqayisə edilərkən əvvəlcə topladıqları xallar, daha sonra isə top fərqi və vurduqları qolların sayı nəzərə alınacaq.
Beləliklə, Ayxan Abbasovun komandası üçün bugünkü əsas vəzifə Bakıda qeydə alınan 0:0 hesabının təkrarlanmasına imkan verməmək, hücumların keyfiyyətini artırmaq və top itkiləri zamanı müdafiədə nizam-intizamı qorumaqdır.
Qələbə millimizə qrupu məğlubiyyətsiz başa vurmaq, birinci yeri öz gücü ilə təmin etmək və gələcək mərhələlər üçün daha əlverişli mövqeyə sahib olmaq imkanı verəcək. Heç-heçə qrup birinciliyi məsələsini Kaunasda keçiriləcək son oyunun nəticəsindən asılı vəziyyətə salacaq. Məğlubiyyət isə komandamızın ikinci və ya üçüncü yerlə kifayətlənməsi ilə nəticələnə bilər.
