Azərbaycanın yunan-Roma güləşçisi Sənan Süleymanov olimpiya çəki dərəcələrində dünya çempionatlarının qızıl medalları ilə bağlı 15 illik fasiləyə son qoyaraq adını ölkə idmanının tarixinə yazdırıb.
İdman.Biz xəbər verir ki, 29 yaşlı idmançı oktyabrın 25-də Qazaxıstanın paytaxtı Astanada keçirilən dünya çempionatında 77 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb. O, final görüşündə Moldova təmsilçisi Aleksandrin Qutunu 8:3 hesabı ilə məğlub edib.
Bu, Azərbaycanın yunan-Roma güləşi üzrə dünya çempionatlarında olimpiya çəki dərəcəsində 2011-ci ildən bəri qazandığı ilk qızıl medaldır.
Süleymanovdan əvvəl bu uğura sonuncu dəfə Rövşən Bayramov nail olub. O, 2011-ci ildə İstanbulda keçirilən dünya çempionatında 55 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb.
Beləliklə, Sənan müstəqil Azərbaycan tarixində olimpiya çəki dərəcəsində dünya çempionu olmağı bacaran cəmi dördüncü yunan-Roma güləşçisi olub.
Dörd çempion və beş qızıl medal
Müstəqillik illərində Azərbaycanın yunan-Roma güləşçiləri qələbə qazandıqları dövrdə olimpiya proqramına daxil olan çəki dərəcələrində dünya çempionatlarının fəxri kürsüsünün ən yüksək pilləsinə beş dəfə yüksəliblər.
Bu nailiyyətə ilk dəfə Fərid Mansurov imza atıb. Afina-2004 Olimpiadasının çempionu 2007-ci ildə Bakıda keçirilən dünya çempionatında 66 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb. İki il sonra, 2009-cu ildə Danimarkanın Herninq şəhərində təşkil olunan mundialda uğurunu təkrarlayaraq ikiqat dünya çempionu olub.
2010-cu ildə bu uğuru Həsən Əliyev davam etdirib. Azərbaycan güləşçisi Moskvada keçirilən dünya çempionatında 60 kq çəki dərəcəsində qızıl medal əldə edib.
Bir il sonra, 2011-ci ildə Rövşən Bayramov İstanbulda 55 kq çəki dərəcəsində dünya çempionu adını qazanıb.
Bundan sonra Azərbaycanın yunan-Roma güləşçiləri dəfələrlə dünya çempionatlarının qalibi olsalar da, bu uğurlar yalnız qeyri-olimpiya çəki dərəcələrində əldə edilib.
Yalnız 25 oktyabr 2026-cı ildə Sənan Süleymanov 77 kq çəki dərəcəsində dünya çempionu olmaqla Azərbaycanı yenidən olimpiya çəkisində qızıl medala qovuşdurub.
Bu nailiyyətin tam xronologiyası belədir:
2007-ci il - Fərid Mansurov, 66 kq, Bakı (Azərbaycan).
2009-cu il - Fərid Mansurov, 66 kq, Herninq (Danimarka).
2010-cu il - Həsən Əliyev, 60 kq, Moskva (Rusiya).
2011-ci il - Rövşən Bayramov, 55 kq, İstanbul (Türkiyə).
2026-cı il - Sənan Süleymanov, 77 kq, Astana (Qazaxıstan).
Qeyd etmək lazımdır ki, Bayramovun 2011-ci ildə dünya çempionu olduğu 55 kq çəki dərəcəsi həmin vaxt olimpiya çəkisi hesab edilirdi və London-2012 Olimpiadasının proqramına daxil idi. Sonradan olimpiya çəki dərəcələrində dəyişikliklər aparılıb.
Hazırda yunan-Roma güləşində altı çəki dərəcəsi olimpiya proqramına daxildir: 60, 67, 77, 87, 97 və 130 kq.
İki gümüş medal və çoxdan gözlənilən qızıl
Astanada qazanılan qələbə Süleymanovun özü üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
O, daha əvvəl iki dəfə dünya çempionluğunun bir addımlığında dayanaraq gümüş medalla kifayətlənib. Azərbaycan güləşçisi 2021-ci ildə Osloda və 2023-cü ildə Belqradda keçirilən dünya çempionatlarında ikinci yeri tutub. Hər iki yarışda 77 kq çəki dərəcəsində mübarizə aparıb.
İndi isə iki final məğlubiyyətindən sonra nəhayət, çoxdan arzuladığı qızıl medalı qazanıb.
Süleymanov həmçinin 2020-ci ilin Avropa çempionudur.
Astanadakı qələbədən sonra güləşçi uzun müddətdir dünya çempionu olmağı arzuladığını etiraf edib. İndi isə onun qarşısında daha bir böyük məqsəd var - Olimpiya çempionluğu.
Digər çempionlar niyə nəzərə alınmır?
Son 15 ildə Azərbaycanın yunan-Roma güləşçiləri dəfələrlə dünya çempionu olublar.
Xüsusilə Eldəniz Əzizli 55 kq, Rafiq Hüseynov 82 kq, Ülvi Qənizadə isə 72 kq çəki dərəcəsində dünya çempionluğu titulları qazanıblar. Milli komandamızın digər nümayəndələri də analoji uğurlara imza atıblar.
Üstəlik, elə həmin gün Astanada Eldəniz Əzizli karyerasının beşinci dünya çempionluğunu əldə edib. O, 55 kq çəki dərəcəsində keçirilən finalda iranlı Pəyam Əhmədini 3:1 hesabı ilə məğlub edib.
Lakin bütün bu uğurlar müvafiq illərdə olimpiya proqramına daxil olmayan çəki dərəcələrində qazanılıb.
Buna görə də Süleymanovun nailiyyəti ayrıca tarixi əhəmiyyət daşıyır.
Bəs sovet dövründə vəziyyət necə idi?
Azərbaycanın yunan-Roma güləşi tarixinin daha əvvəlki dövrünə nəzər salsaq, sovet illərində də bu məktəbin görkəmli nümayəndələrinin dünya zirvəsinə yüksəldiyini görərik.
Arif Niftullayev 1978-ci ildə Meksikanın Mexiko şəhərində keçirilən dünya çempionatında 74 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb.
Məhyəddin Allahverdiyev isə 48 kq çəki dərəcəsində ardıcıl üç dəfə - 1985, 1986 və 1987-ci illərdə dünya çempionu olub.
Azərbaycan əsilli digər məşhur güləşçi Kamandar Məcidov SSRİ millisinin heyətində çıxış edərək 1986-cı ildə 62 kq, 1989-cu ildə isə 68 kq çəki dərəcəsində dünya çempionatlarının qızıl medallarına sahib çıxıb. O, sonradan Belarusu təmsil edib.
Sadalanan çəki dərəcələrinin hamısı həmin illərdə olimpiya proqramına daxil idi. Ancaq bu nəticələr müstəqil Azərbaycanın deyil, SSRİ millisinin heyətində qazanılan uğurlar kimi qeydə alınıb.
Beləliklə, Sənan Süleymanovun Astanadakı qızıl medalı sadəcə növbəti dünya çempionluğu deyil, həm də yunan-Roma güləşinin olimpiya çəki dərəcələrində 15 illik gözləntiyə son qoyan tarixi nailiyyət olub.
Artıq müstəqil Azərbaycanın hesabında bu kateqoriyalarda dörd idmançı tərəfindən qazanılan beş qızıl medal var. Süleymanov isə bu tarixdə yeni səhifə açıb.
