Litva ilə bugünkü oyun Azərbaycan millisi üçün artıq UEFA Millətlər Liqasının növbəti adi qarşılaşması deyil. Kaunasda qeydə alınan 1:1 hesablı heç-heçədən və xüsusilə Lixtenşteynlə evdə yaşanan ağrılı 0:0-dan sonra Ayxan Abbasovun komandası elə bir vəziyyətə düşüb ki, qələbə ilk növbədə qrupu qazanmaq üçün real şansı qorumaq baxımından vacibdir.
İdman.Biz xəbər verir ki, iki oyundan sonra Litvanın 4, Azərbaycanın 2, Lixtenşteynin isə 1 xalı var. Litvalılar əvvəlcə səfərdə Lixtenşteynə 2:0 hesabı ilə qalib gəlib, daha sonra Azərbaycanla 1:1 hesablı heç-heçə ediblər. Millimiz isə Kaunasdakı heç-heçədən sonra xal itirməyə demək olar ki, haqqı olmadığı yerdə - evdə Lixtenşteynə qarşı iki xal itirib.
Burada vacib bir düzəliş də var. UEFA-nın sentyabrda formatı dəyişməsindən sonra hazırkı D Liqasının bütün komandaları mövsümün yekununda C Liqasına keçəcək. Bu, Millətlər Liqasının 2028-ci ildən üçdivizionlu struktura keçməsi ilə bağlıdır. Buna görə də formal olaraq Azərbaycanın yüksəlmək üçün qrupu qazanmasına artıq ehtiyac yoxdur. Amma birinci yer yenə də idman baxımından əsas hədəflərdən biridir, komandanın yekun statusuna təsir göstərir və ən əsası, Azərbaycanın Litva və Lixtenşteyn arasında ümumiyyətlə ən güclü komanda olub-olmadığını göstərir.
Bu baxımdan bu gün həqiqətən də qələbə lazımdır.
Riyazi hesab son dərəcə sadədir. Azərbaycan qalib gəlsə, 5 xalı olacaq, Litva isə 4 xalda qalacaq. Bundan sonra Abbasovun komandasını yalnız noyabrda Lixtenşteynə səfər oyunu gözləyəcək. Oradakı qələbə xalların sayını 8-ə çatdıracaq. Litva sonradan Lixtenşteyni evdə məğlub etsə belə, 7 xalda qalacaq.
Yəni bu gün qazanılacaq qələbə birinci yerin taleyini tamamilə Azərbaycanın öz əlinə qaytaracaq.
Heç-heçə Litvanı öndə saxlayacaq - 5 xala qarşı 3 xal. Bu halda litvalılara evdə Lixtenşteyni məğlub etmək kifayət edəcək və Azərbaycan artıq heç bir halda onlara çata bilməyəcək.
Məğlubiyyət isə məsələni faktiki olaraq dərhal bağlayacaq: Litvanın 7 xalı olacaq, Azərbaycanın maksimum göstəricisi isə 5 xal olaraq qalacaq.
Buna görə də “qələbə lazımdır” ifadəsi emosional yanaşma deyil. Bu, turnir arifmetikasıdır.
İlk oyun göstərdi: Litva daha güclü deyil
Məhz buna görə də Kaunasdakı heç-heçədən qorxmağa dəyməz.
27 sentyabrda Litva artıq 9-cu dəqiqədə hesabı açdı - Armandas Kuçis penaltini dəqiq yerinə yetirdi. Amma cəmi beş dəqiqə sonra Mahir Emreli hesabı bərabərləşdirdi.
Daha sonra oyun tarazlaşdı. Litva millisinin baş məşqçisi Edqaras Yankauskas matçdan sonra özü də etiraf etdi ki, təxminən eyni səviyyədə olan iki komanda qarşılaşıb: oyunun müxtəlif hissələrində təşəbbüs gah bir, gah digər tərəfdə olub və o, yekun 1:1 hesabını qanunauyğun nəticə adlandırıb.
Mahir Emreli də oyunu təxminən eyni cür qiymətləndirib, baxmayaraq ki, Azərbaycanın yüzfaizlik qol imkanlarının daha çox olduğunu düşünürdü. Statistika da meydan sahiblərinin hər hansı böyük üstünlüyünü göstərmirdi. Litva ikili mübarizələrdə və gözlənilən qollar göstəricisində müəyyən üstünlüyə malik idi, amma ümumilikdə oyun bərabər keçmişdi.
Yəni bugünkü rəqib Azərbaycan üçün artıq bir həftə əvvəl necə məğlub etməli olduğunu anlamadığı komanda deyil.
Litva artıq görülüb. Onun güclü və zəif tərəfləri məlumdur. İndi isə oyun Bakıda keçirilir.
Bəs niyə qələbə qətiyyən təmin olunmayıb?
Çünki Kaunasdan sonra iki komanda ətrafındakı əhval-ruhiyyə dəyişib.
Litva matça qrup lideri və ardıcıl üç oyundur məğlub olmayan komanda kimi çıxır. Yankauskasın komandası rəsmi görüşlər arasında Andorranı yoldaşlıq matçında 3:0 hesabı ilə darmadağın edib. Üstəlik, baş məşqçi rotasiyadan istifadə edib və əsas heyətin bir çox futbolçusuna istirahət verib. Yankauskas özü də etiraf edib ki, bu qələbə komandaya əlavə inam qazandırıb.
Azərbaycanın vəziyyəti isə əksinədir.
Litva ilə oyun komanda üçün qısa toplanış ərzində dördüncü matç olacaq. Bəzi futbolçular Lixtenşteynə qarşı 90 dəqiqə oynayıblar, litvalılar isə Andorra ilə görüşdə güclərinə qənaət edə biliblər. Abbasov da məhz bu amilə diqqət çəkib.
Amma bundan daha ciddi problem hücum xəttidir.
Lixtenşteynə qarşı Azərbaycan oyuna tam nəzarət edib, çoxlu sayda zərbə endirib, amma bir dəfə də qol vura bilməyib. Matçdan sonra Emreli bu nəticəni biabırçılıq adlandırıb.
Abbasov bugünkü oyun öncəsi faktiki olaraq hücum xəttində seçim imkanlarının məhdud olduğunu etiraf edib. Onun sözlərinə görə, hücum xəttinin oyunçuları arasında yalnız Emreli klubunda sabit oynayır və qol vurur. Vüsal İsgəndərli də Kosovo çempionatında fərqlənir, amma digər futbolçuların çoxu optimal formadan uzaqdır və sabit oyun praktikasına malik deyil.
Bugünkü görüşün əsas riski də məhz budur.
Azərbaycan Litvaya qarşı topa sahib ola bildiyini sübut etməli deyil.
Sübut etməlidir ki, komanda topa sahibliyi qola çevirə bilir.
Ümumiyyətlə favorit kimdir?
Yalnız FIFA reytinqinə baxsaq, üstünlük kifayət qədər nəzərəçarpacaq şəkildə Azərbaycanın tərəfindədir.
Son rəsmi reytinqdə millimiz 126-cı, Litva isə 149-cu yerdədir. Fərq 23 pillədir.
Bura ev meydanı amilini də əlavə etdikdə elə bir oyun alınır ki, Azərbaycan heç bir halda özünü autsayder kimi hiss etməməlidir.
Amma turnir cədvəli əksini deyir: hazırda birinci yerdə məhz Litvadır.
Burada psixoloji baxımdan daha bir vacib məqam var. Bu gün heç-heçə qonaqları meydan sahiblərindən xeyli çox qane edir. Bu nəticə litvalıların Lixtenşteynlə evdə keçiriləcək son oyun öncəsi iki xallıq üstünlüyünü qoruyacaq.
Bununla belə, Yankauskas xüsusi olaraq heç-heçəyə oynamaq fikrini rədd edib. O bildirib ki, belə yanaşma təhlükəlidir və Litva məhz qələbə üçün mübarizə aparacaq. Eyni zamanda baş məşqçi komandaları yenə də təxminən eyni səviyyəli hesab etdiyini vurğulayıb.
Beləliklə, kifayət qədər maraqlı vəziyyət yaranır.
Azərbaycan irəli getməyə məcburdur.
Litva risk etməmək imkanına malikdir, amma bunu etməyəcəyini vəd edir.
Məhz buna görə ilk qol qarşılaşmanın ssenarisini tamamilə dəyişə bilər.
Azərbaycanın qələbə üçün real şansı varmı?
Birmənalı şəkildə var.
Üstəlik, ilk matçı, FIFA reytinqini və ev meydanı amilini nəzərə alsaq, Litvanı daha güclü komanda hesab etmək üçün əsas yoxdur.
Amma Lixtenşteynlə 0:0-dan sonra asan qələbə gözləmək də qəribə olardı.
Əsas məsələ Litvanın səviyyəsində deyil. Bugünkü əsas sual Azərbaycanın özündədir.
Əgər komanda yenə topu ləng hərəkət etdirsə, hücumları çox vaxt hazırlıqsız zərbələrlə başa vursa və demək olar ki, yalnız Emreliyə güvənsə, belə futbol Litvanı tam qane edəcək.
Əgər Azərbaycan xətlər arasında sürəti artıra, topu cərimə meydançasına yalnız asmalar və uzaq məsafədən zərbələrlə deyil, daha çox kombinasiyalar vasitəsilə çatdıra bilsə, qələbə şansı tam realdır.
Abbasov oyundan əvvəl deyib: “Sabah daha yaxşı oynamalıyıq”.
Rüfət Abbasov isə fikrini daha açıq ifadə edib: “Biz mütləq qalib gəlməliyik”.
Lixtenşteynlə oyundan sonra yəqin ki, başqa söz demək də mümkün deyildi.
Bu gün Azərbaycan yalnız üç xal qazanmamalıdır. Komanda daha xoşagəlməz bir suala da cavab verməlidir.
Əgər FIFA reytinqində 126-cı yeri tutan komanda öz meydanında nə 206-cı Lixtenşteyni, nə də 149-cu Litvanı məğlub edə bilirsə, onda Avropa futbol iyerarxiyasında əslində hansı yerdədir?
Litva ilə oyun bu suala daha nikbin cavab vermək üçün yaxşı fürsətdir.
